rayi

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje « ray- » ‎(« rai »), avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) rayi / rayixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) rayixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) rayixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) rayixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) rayirè / rayixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) rayixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) rayixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) rayi
Ôtes codjowaedjes come prusti

rayi

  1. (v. å coplemint) broûler.
    • Si to djowes avou les brocales, on bea djoû to rayixhrès l' barake.
    • Gn aveut des flamåjhes ki volént divè l' moye di strin: c' esteut on plan po rayi tot l' sint-fruskin.
    • Mins leu marinde esteut rayeye dins leu muzete G. Smal (fråze rifondowe).
  2. (v. å coplemint) fé bruni (l' pea).
  3. (v. å coplemint) (mot d’ fizike) evoyî des rais (rais X, rais gama…).
  4. (v. sins coplemint) broûler.

Ratourneures[candjî]

  1. si fé rayi å solea (u ås UV) : si mete å solea (divant ene lampe ås UV), po vosse pea prinde ene bele brune coleur.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Sipårdaedje do mot[candjî]

w. do Coûtchant, Basse Årdene, w. do Mitan (Nonne)

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

{{mnd}

Ratournaedjes[candjî]

  • F. brûler, incendier.
  • F. bronzer, hâler.
  • F. brûler, cramer, carboniser.
  • irradier

Pårticipe erirece[candjî]

singulî pluriyal
omrin rayi rayis
femrin rayeye rayeyes

rayi o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "rayi", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.
    • Li machine est clôse avou deus ouxhs di plonk, ki ratnèt les rais atomikes, po les sougnants et les viziteus èn nén esse rayis (L. Mahin & J. Schoovaerts, divins Gama-coûte).

Codjowa[candjî]

Dobès rfondowes
rayi Equals sign.svg rayixh
Do viebe «rayi»
  1. indicatif prezintrece, prumire djin do singulî
  2. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin rayi rayis
femrin padrî rayeye rayeyes
femrin padvant rayeye rayeyès

rayi o.

  1. broûlé.

Ratournaedjes[candjî]

  • F. brûlé, incendié.
  • F. bronzé, hâlé.
  • F. cramé, carbonisé.
  • irradié