råyî

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén « eradicare » (minme sinse), avou sbetchtaedje ; mot cité dins l’ FEW 3 235a.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) råye
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) råyîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) råyans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) råynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) råyrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) råyive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) råye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) råyî
Ôtes codjowaedjes come waitî

råyî (v. å coplemint)

  1. fé vni foû…
    1. …ene sacwè bén plantêye.
      • On-z aléve fåtchî les faenes divant d’ aler råyî ås trukes. Båze di dnêyes di l’ Årdene nonnrece (fråze rifondowe).
      • A foice d’ aveur coschoyou l’ sounete, il a råyî l’ pougneye.
      • Il a råyî s’ baster ; s’  i ç’ åreut yeu stî del nute, i s’ åreut yeu forsonné. Båze di dnêyes di l’ Årdene nonnrece (fråze rifondowe).
      • On-z a sayî d’ fé bouter do bouneur, mins gn a tant yeu d’ cruwås pol sitofer k’ on n’ a nén seu shuve a lzès råyî. J. Mathot (fråze rifondowe).
    2. ene sacwè bén ataetcheye (mins nén plantêye).
  2. drovi (li boke) grand å lådje (po rclamer).
    • vénrè çou ki vénré ; i n’ vos fåt jamwais vleur råyî; li Bon Diu rabatreut, sapinse k’ on n’ dit. É. Gilliard (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. fé vni foû
    1. on n’ råye nén tos les pås k’ on hosse, on hosse tant on piket k’ on l’ råye
    2. råyî ene boke come on for Båze di dnêyes di l’ Årdene nonnrece (fråze rifondowe).
    3. si råyî les djambes erpi do cou Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
    4. råyî l’ pea djus do dos Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
  2. drovi grand å lådje
    1. råyî s’ gueuye, råyî s’ trape

Parintaedje[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Pwaire minimom[candjî]

  • royî (fé ene roye)
  • (avou ene dobe diferince) : rayi (broûler)

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : O3

Ratournaedjes[candjî]

± fé vni foû ene sacwè bén plantêye
± fé vni foû ene sacwè bén ataetchêye, mins nén plantêye

Pårticipe erirece[candjî]

råyî o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "råyî", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.