Aller au contenu

crouwå

Èn årtike di Wiccionaire.
Loukîz eto : crouwåd.

Walon (Rifondou)

[candjî]
Dobès rfondowes
crouwå crouwén

Etimolodjeye

[candjî]

Calcaedje do neyerlandès « kraut » (minme sinse), coron ricomprins come cawete « -åd » (a l’ Ouwess) et come cawete francesse « -eau », cawete riwalonijhî e « -ea », dizo l’ prononçaedje del Hôte Årdene (-én).

Prononçaedje

[candjî]

Sustantif

[candjî]
singulî pluriyal
crouwå crouwås

crouwå omrin (pus sovint eployî å pluriyal)

  1. måle yebe ki crexhe dins les cortis u les semés tchamps.
    • Dins s' djårdén, la padrî,
      Elle est e trin d' såcler;
      Waitîz tos les crouwås, come ele les fwait såtler. — Charles Camberlin (fråze rifondowe).
    • Dins les djårdéns, les crouwås poûssèt pus rade ki les legumes. — Motî del Fagne et del Tieraxhe (fråze rifondowe).
    • Dj' a apicî on saeyea et on vî sacloe, et råyî les crouwås. — Henry Matterne (fråze rifondowe).
    • On djårdén avou des crouwås n' est djamåy bea. — Motî d’ Nivele (fråze rifondowe).
    • Si vos leyîz crexhe les crouwås dins vos agnons, vos n' åroz rén. — Motî del Lovire (fråze rifondowe).
    • Come li djonne feye (ki vént d' cwiter si monkeur al gåre di trén), vo m’ la les brès balants
      Et mes deus rays padzo les crouwås. — Émile Hesbois, dins l' tchanson « li ptite gåre » (fråze rifondowe).

Ratourneures

[candjî]
  1. distrure les crouwås : såcler.
    F. sarcler.
  2. crouwå d' pådje : mannestés ki vnèt so les ansinî u dins les tchamps k' on-z a ståré a l' ansene.
    F. plante nitrophile.
  3. mannesté k' a stî såclêye.
    • Avou ene miete di strin et ene pougneye di crouwås, on-z arive a fé del foumire. — Émile Gilliard (fråze rifondowe).
    F. sarclure.
  4. pelete di canadas, evnd.
    F. épluchure. E212
  5. fenaesse, yebe.
    • Dj' a stî code sacwants crouwås po mes lapéns. — Motî d’ Nivele (fråze rifondowe).
    • C' est plaijhi å bontins di s' coûtchî dvins l' crouwå. — Motî del Lovire (fråze rifondowe).
    F. graminée, herbe.
  6. do crouwå : di l' yebe, del waide.
    F. herbe.
    endaler å crouwå : aler al fôrêye.
    F. faucher du fourrage vert.

Parintaedje

[candjî]

Sinonimeye

[candjî]
plante nén ratindowe dins ene coûteure

Omofoneye possibe

[candjî]

Ortografeyes

[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
E rfondou walon :

Ratournaedjes

[candjî]
plante nén volowe dins ene coûteure

Waitîz eto

[candjî]

Lijhoz l’ årtike crouwå so Wikipedia

Prin del pådje «https://wa.wiktionary.org/w/index.php?title=crouwå&oldid=430329»