linwe

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Ershonnants mots : langue.

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén «lingua» (minme sinse).

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
linwe linwes

linwe f.

  1. (mot d’ antomeye) gros musse, sins oxhea, metou dins l' boke, et ki sieve a magnî et a djåzer.
    • Sacwants kilos d' farene fijhént bén l' afwaire po prusti deus u troes pwins, ki n' aplaként nén al linwe come li gris papiasse do ravitaymint Y. Laurent (fråze rifondowe).
    • Nosse vatche aveut ene linwe houzêye et vni foû del gueuye — ramLR (fråze rifondowe).
    • Dimefyîz vs des linwes k' ont stî trimpêyes dins l' souke; a ene douce alinne, våt mî, sovint, ene sakî ki souke H. Pétrez (fråze rifondowe).
    • Fåt côper leu linwe djus a des cis k' i gn a ki dmandront do côp «ké walon alez aprinde ?» R. Viroux (fråze rifondowe).
  2. (mot des cinsîs) misrete (coir k' est dins l' bouye des aiwes do vea, do polin, et ki rshonne a ene linwe).
    • Sacwants cinsîs djhèt: on l' lome li linwe paski c' est çou ki l' vea a po sucî dins l' vatche P. Otjacques (fråze rifondowe).
  3. (mot d’ mangon) cist organe la vindou å botchî.
    • Dj' a fwait del linwe po mareder.
  4. (disconsyî uzaedje) lingaedje.
    • Les djins sintnut ki l' walon est ataké et k' on dit d' lu k' ci n' est nén ene linwe J.-F. Brackman (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. sol betchete di s' linwe dji m' sovén bén d' ene sacwè, d' ene sakî mins dji n' sai pu dire si no.
  2. hagnî dissu s' linwe si taire dabôrd k' on vôreu bén dire åk. Dj' aveu-st aprins a fé des gros shonnances-di-rén tot hagnant dissu m' linwe, les côps ki m' pa m' berdeléve (J.L. Fauconnier).
  3. >> t' as ravalé t' linwe? :: Dijhêye a ene sakî ki n' vout nén responde.
  4. >> dislaxhî s' linwe: : djåzer bråmint.
  5. >> si linwe va todi: : i n' si djoke nén d' cåzer. Les linwes vont come ene lavete å cou d' on pot.
  6. >> linwe d' aspik: : djin ki sont todi po cdjåzer ls ôtes.
  7. >> linwe a talu: totafwait ride djus: : djins ki n' savèt nén wårder por zels çou k' on lzî dit.
  8. >> linwe a trinte-shijh tournants: : djin ki n' dit nén deus côp l' minme. #>> dire a spesse linwe: : dire avou ene air di rprotche. Li dame di scole lyi a vnou dire a spesse linwe: Nozôtes, nos l' savéns bén k' vos toû»nrîz må (C. Denis).
  9. >> saetchî l' linwe après: : djéri après.

Parintaedje[candjî]

(minme sourdant etimolodjike)

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « linwe », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]

± musse sins oxhea d' ådvins l' boke
± pitit organe del potche des aiwes Miniauge.gifLoukîz a : misrete
± disconsyî uzaedje po "lingaedje" Miniauge.gifLoukîz a : lingaedje

Waitîz eto[candjî]

Wikipedia-logo-v2.svg Lére l’ årtike linwe so Wikipedia