purnea

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Tayon-bodje patwès latén * « protinum » (tchapå, poice), avou l’ cawete « -ea ».

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
purnea purneas

purnea o.

  1. sôre di baye
    1. bårire, on mete hôte, k' on meteut dvant l' ouxh di ståve, po poleur drovi l' ouxh po-z enairer, et les biesses èn nén moussî foû (et ki fjheut come on ptit poice divant l' ouxh do ståve).
      • End aveut k' avént èn ouxh plin, ki s' droveut dins li ståve, et a l' ôte costé do meur, i gn è raveut on purnea ki s' droveut å dfoû Motlî Pierret so les måjhons a Longuiè (fråze rifondowe).
    2. håjhlete metowe divant l' ouxh del måjhon, u d' ene tchambe, u dvant des montêyes, po-z espaitchî les ptits efants d' rexhe, et les poyes et les tchéns d' intrer.
      • Elle esteut å purnea d' l' ouxh.
      • Drovoz l' purnea , voci les grands monsieus.
  2. pîce d' èn ouxh
    1. ouxh a deus bokets onk ådzeu et l' ôte ådzo.
      • On n' voet pus les purneas, ces ancyins ouxhs ki s' ene mitan pa dzeu, et l' ôte padzo, wice ki l' mwaisse del måjhone fouméve voltî s' pupe, aspoyî a s' finiesse J. Houziaux (fråze rifondowe).
    2. mitan do dzo d' èn ouxh di ståve, k' on pout drovi li dzeu po renairer.
    3. mitan do dzeu, ki s' drouve ådvins.
      • Serez l' purnea d' l' ouxh Motî Forir (fråze rifondowe).
    4. finiesse di l' ouxh do ståve (å dzeu).
      • Ti passes ti mwin på purnea, et ti disclitches li ferou d' åddins.
    5. tchaeke des batants d' èn ouxh ki s' drouve des deus costés.
  3. (noûmot pa stindaedje do sinse) (mot d’ éndjolike) espåce, sovint on rectingue, ki vént so ene waitroûlêye, wice k' on programe håynêye totes sôres d' afwaires po comuniker avou l' uzeu (botons a clitchî po dner des instruccions å programe, bokets d' tecse ou des imådjes, evnd.) et ki pout esse bodjî et manaedjî d' on tenant.
    • Vos tapez so "ricweri"; gn a on purnea ki s' adrouve; adon, vos tapez l' mot ki vos vloz cweri après L. Mahin.
    • Ådzo do purnea ki s' va afitchî, vos avoz “prôpietés”; clitchîz; vos veyoz ene finiesse-livret a cwate pådjes L. Mahin.
    • Asteme, li programe a-z aberweter po poleur bouter so ç' diccionaire la ni rote k' avou MS-Purneas (P. Sarachaga).
    • "Personal finance", c' est on purnea, la ki dj' va manaedjî mes cwårs; vos avoz nén a-z î stitchî vos iys J. Schoovaerts (fråze rifondowe).
  4. (mot d’ l’ imprimreye) pitite foto metowe come ene finiesse å mitan d' ene grande.
    • C' est l' coviete d' ene rivuwe do Marok avou des desséns eyet l' portrait del pondeuse dins l' purnea L. Mahin.

Ratourneures[candjî]

  1. >> såteu d' purnea : onk ki mousse dins les måjhons po-z aler vey les femes des ôtes. ; Fr. débauché o.

Parintaedje[candjî]

Sipårdaedje do mot dins les pårlers coinreces[candjî]

w. do Levant, Basse Årdene, w. do Mitan (Djivet)

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ôtes ortografeyes (avou des sourdants nén rkinoxhous) :
Ratournaedjes[candjî]
± baye u boket d' ouxh
± fignesse d' ene waitroûlêye
± pitite foto dins ene grande

Etimolodjeye 2[candjî]

Tayon-bodje latén * "prunus" (biyoke), avou l’ cawete « -ea ».

Sustantif[candjî]

purnea o.

  1. souwêye pronne biyoke k' on mete avou les tchås po sacwants cujhnaedjes.

Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ratournaedjes[candjî]
purnea

Waitîz eto[candjî]

Wikipedia-logo-v2.svg Lére l’ årtike purnea (discramiaedje) so Wikipedia