tchitche

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Prononçaedje[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Tayon-bodje latén « ciccum » (pitite sacwè)

Sustantif 1[candjî]

singulî pluriyal
tchitche tchitches

tchitche f.

  1. pitite cwantité.
    • Il åreut falou ene tchitche di sé d' pus.
  2. mannesté ki sûne des ouys, del nute, u a cåze d' ene maladeye.
Ratourneures[candjî]
  1. Ça n' vént nén a ene tchitche : Ça n' doet nén esse djusse djusse. On dit eto : ... a on pwel, a ene coye di påpe.
  2. n' î nén comprinde ene tchitche : èn comprinde gote di rén a ça.
Li messe do Semdi Sint, c' est totes brixhådreyes k' on n' î comprind nén ene tchitcheJ. Selvais (fråze rifondowe).
Parintaedje[candjî]
Sinonimeye[candjî]
Ratournaedjes[candjî]

(petite quantité) Miniauge.gifLoukîz a : Sinonimeye:pitite cwantité

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin tchitche tchitches
femrin atribut tchitche tchitches
femrin epitete
(todi padvant)
tchitche tchitchès

tchitche (o & f) (come epitete, todi metou padvant l' no)

  1. ki n' alowe nén voltî çou k' il a; ki wåde tos ses cwårs por lu.
Ratourneures[candjî]
  1. I n' est nén tchitche do må des ôtes : I fwait bouter ses ovrîs, ses efants come des biesses.
  2. tchitche pårén ! : Criyaedje des efants ezès batemes dinltins, cwand l' pårén n' aveut pupont d' çanses a lzî hiner (divant, i criyént: "Vive Pårén !").
Sinonimeye[candjî]
Parintaedje[candjî]
Ratournaedjes[candjî]
tchitche

Sustantif 2[candjî]

singulî pluriyal
tchitche tchitches

tchitche o & f

  1. onk, ene ki wåde tos ses cwårs por lu.
    • A l' vî tchitche!

Etimolodjeye 2[candjî]

Tayon-bodje tîxhon "ketsche" (crakion, ragosse) mot cité dins l’ FEW 16, 316a, Dataedje do mot : 1580.

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
tchitche tchitches

tchitche f. souwé frut :

  1. peme côpêye a bokets, souwêye e cofe, ki s' pout wårder tot l' ivier.
  2. souwêye poere.
    • Po fé des tchitches, on passéve les poeres å for cwand on-z aveut cût dins des pailes ås dorêyes; on lzî passéve deus troes côps po k' ele setchixhénxhe M. Anselme (fråze rifondowe).
  3. souwêye biyoke.
  4. frut ki cmince a bleti.
Ratourneures[candjî]
  1. do côrin d' tchitche : sôre di compote fwaite avou des souwés fruts.
  2. do brouwet d' tchitche : aiwe k' on cût
    1. clair come do brouwet d' tchitches : nén clair do tot.
  3. pouri (èn efant) a tchitche u: pouri come ene tchitche : li foirt gåter.
  4. fé des tchitches avou l' trô di s' cou : (måhonteuzmint) mori (paski les musses di l' anusse si ratchitchèt al moirt).
Parintaedje[candjî]
Sinonimeye[candjî]
Sipårdaedje do mot[candjî]

w. do Mitan, w. do Coûtchant, Basse Årdene

Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13
Ratournaedjes[candjî]
± souwé frut
± souwé boket d' peme Miniauge.gifLoukîz a : oraye-di-beguene

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin tchitche tchitches
femrin atribut tchitche tchitches
femrin epitete
(todi padvant)
tchitche tchitchès

tchitche (o & f) (come epitete, todi metou padvant l' no)

  1. souwé, tot cåzant d' pemes.
    • Des tchitchès pemes.
    • Les crompires sont totes tchitches Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
Ratournaedjes[candjî]
tchitche

Etimolodjeye 3[candjî]

dalaedje.gif

  • tchitche ås ouys