souwer

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

dalaedje.gif

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén « exsuccare » (rissaetchî l' souke).

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) souwe
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) souwez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) souwans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) souwnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) souwrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) souwéve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) souwe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) souwé
Ôtes codjowaedjes sipepieus tåvlea

souwer

I. [v.s.c.]

  1. divni setch, po ene sacwè k' esteut frexhi. Metoz souwer l' bouwêye. F. sécher.
    rl a: rissouwer.
  2. divni setch po ene plante côpêye.
    • Les schoices di tchinne ni sont nén co bin souwêyes; leyoz les co la samwinne sol souwinne.
    souwer so pî : souwer sins esse côpé po ene plante nén raiwêye, u malåde;
    • Les deus poerîs ont souwé so pî, del maladeye.
    rl a: setchi, rôtyî, croufyî, si racrapoter, racroler. F. se dessécher, se déshydrater, flétrir, se rabougrir.
  3. divni maigue, po ene biesse, ene djin.
    • Li ptite djin aveut souwé pår so shijh moes: ele n' aveut pus ki l' pea so les oxhs.
    Vos m' froz souwer so pî ! : Vos m' froz araedjî djusk' a tant ki dji divnaxhe maigue come ene trike.
    rl a: ramwinri, alanmi, souwer evoye. F. dépérir.
  4. piede di l' aiwe pal pea, pask' on-z a trop tchôd. F. suer, transpirer.
    souwer des gotes (u des gotes come des ptits poes) : u souwer ene tchimijhe : u souwer sonkenaiwe : u souwer des gotes come mi pougn : u souwer des låmes:
    a) souwer foirt pask' i fwait tchôd u di fé on gros ovraedje di foice. F. avoir une suée.
    b) awè ene hisse (awè peu). F. avoir des sueurs froides.
    c) ovrer fer, awè målåjhey po fé ene ovraedje, fizike u nén. F. suer sang et eau.

Parintaedje[candjî]