språtchî

Walon (Rifondou)

Alofômes di s(i)- / (e)s-
Cogne prumrece (dirî voyale)	Dispotchaedje (dirî cossoune)	Divanceye voyale (dirî cossoune)
språtchî	sipråtchî	espråtchî

S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè åd fwait di l’ etimolodjeye di « språtchî », el pout stitchî vaici.

AFE :
- diferins prononçaedjes : /spʀɔː.ˈt͡ʃiː/ /spʀaː.ˈt͡ʃiː/ /zbʀaː.ˈt͡ʃiː/ (betchfessî å, halcrosse rîlêye)
- prononçaedje zero-cnoxheu : /spʀɔː.ˈt͡ʃiː/
Ricepeures : språ·tchî

Djin et tins	Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’)	språtche
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs)	språtchîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns)	språtchans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle)	språtchnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’)	språtchrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’)	språtchive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’)	språtche
pårt. erirece (dj’ a, vos av)	språtchî
Ôtes codjowaedjes	come waitî

språtchî

(viebe å coplemint) bén distrure tot poûssant dsu.
- Dj' el va språtchî come on wandion.
- Ele sipråtche li poeve avou on spatoe. — D.T.W.
- Sol tere, on n' vike pus k' e dandjî :
  On språtche, on rviesse a tot spiyî ;
  Biesses et djins rotront vite a crosses ; — Jean Dessard, D'ine cohe so l'aute, 1939, p.77, Lès dj’vås dè fond (1938) (fråze rifondowe).
- (fåve del coleur del tomate) Dji n’ sopoite nén di vey ene ôte verdeure del minme coleur ki mi ! On bon consey : candje di coleur sins cwè dji t’ sipråtchrè ! — Joseph Docquier (fråze rifondowe).
- Troes omes arivèt ? I les fåt språtchî d' on côp d' catapule, edon ! Ça lzî clôrè leu badjawe ! — Paul-Henri Thomsin, ratournant Astérix amon lès Bèljes, 2022, p. 26 (fråze rifondowe).
(viebe å coplemint) (imådjreçmint) fé del poenne.
- Agnusse, po s’ aswadji cwand ene poenne el sipråtchive,
  Si meteut dvins ene coine di l’ ovroe, s’ abaxhive
  Tot loucant-st åtoû d’ lu. — Joseph Vrindts, ”Vîx Lîge” (1901), p.46, “Agnuss” (fråze rifondowe).

bén distrure tot poûssant dsu

fé del poenne

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Li mot n’ est nén dins : E165

distrure tot poûssant foirt

fé del poenne