nåjhi

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje « åjhe », avou ene betchete e d' ecloyaedje avou ene ristitchete -n-, avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes (çou k' a dvou dner *«enåjhi»), adon avou sbetchaedje di : do "e"; mete avou tote ses åjhes, si bén k' on n' vout pus bodjî; adon, do minme estok etimolodjike ki l' moyén francès «naisir»; mot cité dins l’ FEW 24 151b.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) nåjh_i / nåjhxh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) nåjhxhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) nåjhxhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) nåjhxhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) nåjh_irè / nåjhxhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) nåjhxheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) nåjhxhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) nåjh_i
Ôtes codjowaedjes come prusti

nåjhi

  1. (v. å coplemint) rinde sicran, fizicmint u morålmint.
  2. ((viebe å prono) : Miniauge.gifLoukîz a : « si nåjhi ».) divni scran.
    • Vos vs nåjhiroz si vos coroz todi insi D.T.W.

Ratourneures[candjî]

  1. on s' nåjhit d' tot : On nd a s' sô minme d' ene plaijhante sacwè, cwand ça rvént trop sovint.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : S117, R13


Ratournaedjes[candjî]

± rinde sicran, fizicmint
± rinde sicran, morålmint

Codjowas[candjî]

Dobès rfondowes
nåjhi Equals sign.svg nåjhixhe
Do viebe «nåjhi»
  1. indicatif prezintrece, prumire djin do singulî
  2. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece

Pårticipe erirece[candjî]

singulî pluriyal
omrin nåjhi nåjhis
femrin nåjheye nåjheyes

nåjhi o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "nåjhi", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.
    • Nosse cavale est forbowe; dji l' a trop nåjhi.

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin nåjhi nåjhis
femrin padrî nåjheye nåjheyes
femrin padvant nåjheye nåjheyès

nåjhi o. (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l' no)

  1. k' a dandjî di si rpoizer.

Ratourneures[candjî]

  1. moirt nåjhi : foirt nåjhi; loukîz a : l' sinonimeye.
  2. rade nåjhi : nén foirt coraedjeus.
  3. nåjhi do esse bén : k' a tot çk' i fåt po-z esse bén, et ki s' trecasse po des réns.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Miniauge.gifLoukîz a : scran

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : S109


Sipårdaedje do mot[candjî]

w. do Levant, w. do Mitan, w. do Coûtchant

Ratournaedjes[candjî]

± ki s' doet rpoizer Miniauge.gifLoukîz a : scran

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
omrin nåjhi nåjhis
femrin nåjheye nåjheyes

nåjhi o.

  1. onk k' est scran.
  2. onk ki n' boute nén rade.

Mots d’ aplacaedje[candjî]