Aller au contenu

traitî

Èn årtike di Wiccionaire.

Etimolodjeye

[candjî]

Tayon-bodje latén « tractare » (saetchî après lu mwints côps), pal voye do vî francès « traitier ».

Prononçaedje

[candjî]

Viebe

[candjî]
Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) traite
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) traitîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) traitans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) traitnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) traitrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) traitive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) traite
pårt. erirece (dj’ a, vos av) traitî
Ôtes codjowaedjes come waitî

traitî

  1. (viebe å coplemint)
    1. dire (des måles paroles) a.
      • I m' a traitî, mossieu l' mwaisse !
      • I n' fåt nén djudjî ls efants, les traitî d' canayes, di laids hasses, di losses.
      • Cwand k' i cåzéve tot seu, c' esteut po traitî les medcéns di pô-foirts eyet d' fostîs. René Painblanc (fråze rifondowe).
      • T' end ès des beas, tizôtes, po m' vini traitî di storné. Les crwès dins les bruwères (fråze rifondowe).
      • Vos vni dire k' on vos voet voltî et pu, sins pus d' conte ki ça, vos vni traitî d' volresse. Lucien Somme (fråze rifondowe).
      • Traite lu d' cånoye divant k' ele ni t' î traite. Émile Pècheur (fråze rifondowe).
      • Vos ki rtrovez todi l' minme note
        Ezès scrijhaedjes ki dj' a riské
        Ni m' traitîz nén d' pôve ou d' nanote
        Et leyîz m' dabôrd esplikerMartin Lejeune, Bultén del Societé d' Lidje, "Eco todis", tome 34, p. 131 (fråze rifondowe).
      • Si feme, ouy, ki ricnoxhe ses fåtes,
        Pîle po k’ Diè et tot s’ paradis,
        Ramoenne ci-la k’ ele traite d’ ingråte. Joseph Vrindts, ”Vîx Lîge” (1901), p.40, “Qui fait mâ trouve mâ” (fråze rifondowe).
  2. (v. sins coplemint)
    1. fé martchî (avou ene sakî).

Ratourneures

[candjî]
  1. traitî d’ tos les nos

Parintaedje

[candjî]

Sinonimeye

[candjî]

Ortografeyes

[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Mins l' mot n' est nén todi dins :

Ratournaedjes

[candjî]
atouwer ene sakî tot l' rimetant a on sustantif
médyî
ovrer so ene sacwè