fadêye

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje « fåde » (ricovrowe moye di broûlaedje do bwès po fé do tcherbon d' bwès) (avou candjmint d’ voyale) avou l’ cawete « -êye »; mot cité dins l’ FEW 21 475b (etimolodjeye nén acertinêye).

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
fadêye fadêyes

fadêye f.

  1. (amagnî) amagnî k' on prind å ddjuner fwait di deus pîces di pwin avou do boure u do stofé, et sovint do côrin inte di zeles.
    • I va å bwès avou ses fadêyes.
    • Ene fadêye di boure pol cinsî ey ene di saeyén pol vårlet.
    • Dji bevéns l' cafè avou des bounès fadêyes di poeret Båze di dnêyes di l’ Årdene nonnrece (fråze rifondowe).
  2. (pus stroetmint) pwin avou åk dissu k' on mete dins s' malete po-z aler a l' ovraedje.
    • Tins k' i ddjunéve, on lyi fjheut ses fadêyes P.-J. Dosimont (fråze rifondowe).
  3. pitit hopea d' boure nén pezé ki l' cinsî wåde por lu, et nén po vinde.

Sinonimeye[candjî]

Dizotrins mots[candjî]

rosteye (fadêye di pwin rosti)

Sipårdaedje do mot[candjî]

Basse Årdene, w. do Mitan (Nonne)

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C13, R13

Ratournaedjes[candjî]

± dobe pîce di pwin avou do boure u ôte tchoi

Sourdants[candjî]

Po l' etimolodjeye

  • Li sinse di «mote di boure» (Motî d’ Bastogne) mostere åk k' a l' cogne d' ene moye di fåde; did la l' etimolodjeye ritnowe cial, tuzêye pa Lucien Mahin. Po les disfondowes avou «G», li ridaedje D => G e l' Årdene nonnrece si voet po des ôtes mots, come «rideu» => «rigueû» (E. Pècheur.).
  • On a cåzé pacô d' on tayon-bodje latén «fagus» («faw») pol disfondowe «faguéye», la k' on meteut pus rade di l' ôle di fayene dissu. Mins li G di «fagus» divént todi «W» dins l' parintaedje walon di ç' mot latén la.
  • Li Motî etimolodjike von Wartburg dit k' i n' sait nén.
  • Li Motî Denis atåvele ene parintêye avou l' inglès «fat» (crås). Mins çoula n' esplike nén