pesse

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén "pestis" (minme sinse)

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
pesse pesses

pesse f.

  1. må ki towe les djins, del cåze d' ene bactereye, Yersinia pestis, passêye pa les pouces des rats.
    • Kimint çk' on hapéve li pesse ?
  2. maladeye ki towe ene sôre di biesse, bråmint d' on plin côp, et ki s' prind foit åjheymint.
    • Li pesse Ås pôvès biesses livréve li guere; S' ele ni morént nén totes, totes estént bouxheyes djus P.-H. Thomsin (fråze rifondowe). (ratournant Jean de Lafontaine)
  3. sacwè ki sint mwais.
  4. djin å mwais caractere, djin ki vos fwait tofer araedjî.
  5. sacwè ki fwait do toirt.
    • Les plakeus, c' est l' pesse des coûs, des rwès et des peupes Motî Forir (fråze rifondowe).
  6. margaye.
    • C' est lu k' a vnou fote el pesse.

Ratourneures[candjî]

  1. >> pesse des poyes, des vatches des tchvås, des pourceas, des grevesses; fåsse pesse des poyes, pesse des pourceas d' Afrike : totes maladeyes d' ene sôre di biesse, di cåzes foirt diferinnes ene di l' ôte.
  2. >> haire come li pesse : vey foirt evi.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Mots vijhéns[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C13, R13

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « pesse », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]

± må ki towe bråmint des djins, des biesses

Waitîz eto[candjî]


Wikipedia-logo-en.png Racsegnes eciclopedikes
po tos les sinses
do mot «pesse»