Aller au contenu

plonkî

Èn årtike di Wiccionaire.
(Redjiblé di plonker)

Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje «plonk», pa l'voye do latén *plumbicare.

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) plonke
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) plonkîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) ploncans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) ploncnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) ploncrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) plonkive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) plonke
pårt. erirece (dj’ a, vos av) plonkî
Ôtes codjowaedjes come loukî

plonkî

  1. (v. sins coplemint) zoupler dins l' aiwe, el tiesse el prumire (et dischinde come do plonk dins l' aiwe).
    • Fé des longuès coûsses so l' broûlant såvlon divant do plonkî e l' claire et schoumeuse aiwe Jean-Pierre Dumont (fråze rifondowe).
  2. (v. sins coplemint) ariver tot toumant e baxheur.
    • Li mistere ki plonke et ki mousse,
      Ki rmowe vosse cour et ki l’ dismousse,
      Tot vnant cmaxhî tos les ptits screts
      Ki vs catchîz avou tant d’ agrès ?Martin Lejeune, Bultén del Societé d' Lidje, "Zûvion d’amoûr", tome 43, p. 143 (fråze rifondowe).
  3. (v. sins coplemint) (mot del fotbale) fé l' minme mouvmint, al tere, po-z apicî l' balon, tot djåzant d' on kîpe di fotbale, po s' catchî.
  4. (v. sins coplemint) (imådjreçmint) moussî bén lon dins ses sovnances.
  5. (viebe å coplemint) fé moussî (si mwin) dizo ene sacwè.
    • Ele plonca s' pougn inte les lénçoûs tot mates di s' mwaisse; et l' nierveuse mwin naxhter tos costés Jean-Pierre Dumont (fråze rifondowe).
  6. (v. sins coplemint) (mot des cinsîs) toumer al tere, po ene dinrêye ou on four divant d' esse fåtchî.
  7. (viebe å coplemint) (mot d’ medcén) mete on stopaedje (di plonk ou d' matire sintetike) so on pouri dint, bén rnetyî dvant.
    • Li dintisse plonke on dint.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

  • (aler cweri parfondmint): poujhî
  • (ployî djus, po ene dinrêye): flaxhî

Ratournaedjes[candjî]

moussî dins l' aiwe li tiesse li prumire
ployî djus po ene dinrêye d' awousse, on grand four Loukîz a : flaxhî
mete on plon a on dins

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
omrin plonkî plonkîs
femrin ploncresse ploncresses

plonkî omrin

  1. (no d’ mestî) onk ki rfwait les touweas d' aiwe (k' estént d' plonk, divinltins).
    • Pocwè av coûtchî avou l' plonkî? Vos sepoz bén k’ c’ est a l’ electricyin k’ on doet des çanses! Christian Thirion (fråze rifondowe).

Ratournaedjes[candjî]

li ci ki rfwait les touweas d' aiwe, di s' mestî