sot
(Redjiblé di sote)
Etimolodjeye
[candjî](!!! a-z aveuri) mot cité dins l’ FEW 12 509b (lére).
Prononçaedje
[candjî]- AFE :
- diferins prononçaedjes : /so/ /sɔ/
- prononçaedje zero-cnoxheu : /so/
- Ricepeures : nén rcepåve
Addjectif
[candjî]| singulî | pluriyal | |
|---|---|---|
| omrin | sot | sots |
| femrin atribut | sote | sotes |
| femrin epitete (todi padvant) |
sote | sotès |
sot omrin (come addjecif djondrece, todi metou padvant l’ no)
- ki n' est nén sûti.
- Dji n' so nén si sot ! — Motî Forir (fråze rifondowe).
- k' est foû d' lu.
- (On ôt do brut, c' est l' gåre di nute ki tome al valêye des grés. - On a sogne) -TCHÅRLUMAGNE. - Mi pôve caboce ! Mi pôve caboce ! Dji dvén sot, dai, dji dvén sot ! — Joseph Vrindts, Li diale di so l'fontaine, 1889, sinne XIII, p.34 (fråze rifondowe).
- ki n' pout pus fé l' diferince inte çou k' est vraiy et çou ki n' l' est nén, ki fwait tolminme cwè.
- Il est fén sot. — Motî Haust (fråze rifondowe).
- Pa ! Ti dvéns sot. — Motî Haust (fråze rifondowe).
- Rén n' a polou, des sotès brijhes des cmeres,
El sot. — Jean Bury, Joyeux rèspleus, (1899), "Mi cour" (fråze rifondowe).
- ki tént a ene sakî, ene sacwè pus ki d' råjhon,
Loukîz a : « esse sot di ». - (tot djåzant d' ene idêye) ki n' a pont d' sinse.
- Ca, c' est gråce a lu k' nosse teyåte a cnoxhou tant d' succès, et k' les Walons ont cmincî a rdressî l' tiesse divant les sotès keures des fjheus d' politicreye di Brussele. — Joseph Mignolet, Li walon å payîs di Lîdje, (1938), p.53 (fråze rifondowe).
- (eployî come apôzucion) ki va rade.
- Li clé toûne e l' sere. — Motî Haust (fråze rifondowe).
Ratourneures
[candjî]- aveur les sotès fives
- esse roed sot di
- esse ossu sot k’ ene flûte
- esse sot di
- fé cori sot
- fé sot
- I m' a fwait sot. — Motî Forir (fråze rifondowe).
- toumer roed bleu sot
- tourner sot
- gn a pont d’ sot mestî
- pus vî pu sot
- si tuzer sot
- sot a cori les voyes
- tos les sots n’ sont nén ås Lolås
Parintaedje
[candjî](minme sourdant etimolodjike)
Mots d’ aplacaedje
[candjî]- maladeye des sotès vatches : maladeye del tiesse des vatches, lomêye sincieuzmint, cervea-miyôlite spondjixheuse des boûs, u E.S.B., ki s' pout prinde ås djins ki magnèt del dispouye des rascråwêyès biesses. F. vache folle.
- sote avoenne
- sote Djåclene
- sote Djetrou
- sote Djihinne
- sote farene
- sote tiesse
- sote voenne
- sot Matî
- sot mayet
- sot vea
Sinonimeye
[candjî]- Loukîz l’ motyince : dimey-doûs
- fô, disgrapté;
Ortografeyes
[candjî]Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
E rfondou walon :
Ratournaedjes
[candjî] sot
Sustantif
[candjî]| singulî | pluriyal |
|---|---|
| sot | sots |
sot omrin
- onk ki n’ est nén tot djusse.
- Li no des sots est todi scrît tocosté.
- Por zels, on mwaisse di scole, c' esteut-st on spawta, on spér, on leu-waerou ; et les scoles, des måjhones di chatimint, des vraiyès prijhons com å Bayåd, wice k’ on meléve les sots, les baligands et d’ totes sôres di counasses. — Henri Forir, Notul so lè bazè skol dè vî tin, 1862 (fråze rifondowe).
- Nolu ni dmaneut trankile,
Tot l' monde fjheut li sot. — Jean Bury, Joyeux rèspleus, (1899), "Zim lon laire" (fråze rifondowe). - Et gråce a leye, nosse vî lingaedje efén, va trover l’ siyince et les ecoraedjmints ki lyi manként, po divni on veritåve lingaedje avou ses regues et s’ diccionaire, degne, mågré l’ mawe ki les sots lyi fjhèt co ouy, di nimpôrtu ké-n ôte lingaedje. — Joseph Mignolet, Li walon å payîs di Lîdje, (1938), p.44 (fråze rifondowe).
- Tot nos veyant rire et tchanter
Come des efants, come des dbanés,
Inte di zels, bén des djins s' dijhèt:
« Vo ndè la co deus sots ki s' fjhèt
Des ilûzions, des fayés sondjes!» — Camille Gaspard (fråze rifondowe).
Ratourneures
[candjî]Mots d’ aplacaedje
[candjî]
Addjectif
[candjî]| singulî | pluriyal | |
|---|---|---|
| omrin | sot | sots |
| femrin | sotte | sottes |
sot omrin
Sustantif
[candjî]| singulî | pluriyal | |
|---|---|---|
| omrin | sot | sots |
| femrin | sotte | sottes |
sot omrin