assoti

Èn årtike di Wiccionaire.

Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje « sot » avou l’ betchete « a- » des viebes ey avou l’ dobe cawete « -i » des viebes.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) assoti / assotixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) assotixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) assotixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) assotixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) assotirè / assotixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) assotixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) assotixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) assoti
Ôtes codjowaedjes come prusti

assoti

  1. (v. sins coplemint) piede li råjhon, divni sot.
    • Fåt-st assoti ! Vocial co ene feye li vî Michael Jackson avou ses vîs råtchåds. Jacques Lefebvre (fråze rifondowe).
  2. (v. sins coplemint) si spiyî l' tiesse po ene sacwè.
  3. (v. sins coplemint) esse måvlé, araedjî.
    • Catrene, leye, k’ a pierdou ås cwårdjeus tote li shijhe, assotixh di colere, et fwait on vizaedje come ene seure peme. Georges Alexis (fråze rifondowe).
    • Ele assotixh cint feyes
      Mins ûreuzmint por mi, dj' a ene peme pol soe
      — Édouard Remouchamps, Bultén del Societé d' Lidje, Bulletin de 1858, «w:Li savtî», 77-143 (fråze rifondowe).
  4. (viebe å coplemint) rinde ene sakî foû d' leye-minme.

Ratourneures[candjî]

  1. fé assoti : taener, hushtiner, tijhner
  2. assoti après : inmer a-z è divni sot
  3. ki po-z assoti : felmint, (aprume tot djåzant d' ene sacwè ki fwait må)
  4. fåt assoti : c' est nén creyåve

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Contråve[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

piede li råjhon
fé piede li råjhon
ki po-z assoti

Pårticipe erirece[candjî]

assoti omrin

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "assoti", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.
    • Ene fråze d’ egzimpe est co a radjouter.

Codjowas[candjî]

Dobès rfondowes
assoti assotixh
Do viebe «assoti»
  1. indicatif prezintrece, prumire djin do singulî
  2. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin assoti assotis
femrin padrî assoteye assoteyes
femrin padvant assoteye assoteyès

assoti omrin

  1. k' a pierdou s' tiesse.

Ratournaedjes[candjî]

k' a pierdou l' råjhon

Sustantif[candjî]

assoti todi singulî

  1. sakî k' a pierdou l' tiesse.
    • Al façon d’ ene sôlêye, li tchminêye del machene
      Triyanéve, barlokéve, e djouwant l’ pantomene
      Soucant, tucant, s’ clintchant, dins des djesses d’ assoti
      Louis Henrard, dins Li bidete da Colas, p. 37 (fråze rifondowe).
    • Mins on tûtléve ôte tchoi k’ del bire,
      Et sins esse gote èn ebusti,
      Tchåle, t’ esteus pé k’ èn assoti !
      Henri-Joseph Raxhon (fråze rifondowe).

Sinonimeye[candjî]

, sot

Ratournaedjes[candjî]

sakî k' a pierdou l' råjhon