spite

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
spites di feu

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Alofômes di s(i)- / (e)s-
Cogne prumrece (dirî V.) Dispotchaedje (dirî C.) Divanceye voyale (dirî C.)
spite sipite espite

Etimolodjeye[candjî]

Sivierba do viebe : «spiter»

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
spite spites

spite f.

  1. broû, aiwe, gletaedje, k' a spité et manni ene sacwè (mousmint, meur, evnd).
    • Èm marone esteut plinne d' espites. Motî d’ Nivele (fråze rifondowe).
    • Ene espite di tchåsse, di berdouye.
    • Dj' a ene sipite di coleur so m' djakete.

dalaedje.gif

2. (imådjreçmint) mannixhaedje pa ene laide kidujhance. Il a cotinouwé s' voye droet dvant lu, et leyî les ôtes eberdouyîs pa ses spites et ses broûs (J. Schoovaerts).

3. pitit boket d' bwès u d' fier ki spite d' on feu, d' on posse a sôder, d' on bouxhaedje di tchambes. Il a atrapé ene espite di feu dins si iy.

4. sipitant (sûtisté, raddisté po tuzer). C' est ene comere ki n' a pont d' espite.

5. raddisté po cori evoye. C' est do spite e bijhe, ci ome la. Motî d’ Nivele (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

>> ça et les spites : ça et l' restant.

>> sipite a l' ouy : pitit boket d' bwès, di poûssire, ki vs espaitche di drovi l' ouy. rl a: barbôjhe, bouxhe. F. éclat, esquille.

>> il a ene sipite : il est sô, et i n' sait pus drovi ls ouys, come ene sakî k' åreut ene barbåjhe a l' ouy. F. éméché.

>> sipite di fonte, d'acî : (mot d' ovrî d' foidje) sipites ki rexhèt foû.

>> sipite di bwès : pitit boket d' bwès ki si stitche dins l' pea. rl a: schete, xherbea. F. écharde.

>> sipite d' åme : (imådjreçmint) sicrijhaedje ki mostere l' parfond d' l' åme d' on scrijheu.

>> fé des spites : fé on foirt bon rzultat (spôrts)

    • Il a stî å toû d' France, mins on n’ pout nén dire k’ il î a fwait des spites. J. Goffart (fråze rifondowe).

>> greve d' espite : greve wice k' on est la, a l' ovraedje, mins k' on boute londjinnmint. F. grève du zèle.

Sinonimeye[candjî]

Ratournaedjes[candjî]

± sinse do mot k' est ratourné
  • F. éclaboussure, bavure.
  • F. étincelle.
  • F. vivacité, entrain, zèle, dynamisme.

Codjowas[candjî]

spite

  1. indicatif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe «  spiter ».
  2. suddjonctif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe «  spiter ».
  3. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece, do viebe «  spiter ».