tinde
Etimolodjeye 1
[candjî]Tayon-bodje latén « tendere » (minme sinse); çou ki dene on mot avou l’ cawete di codjowaedje « -de » des viebes
Viebe
[candjî]| Djin et tins | Codjowa |
|---|---|
| Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) | tind |
| Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) | tindoz |
| Cåzants Ind. pr. (nos, ns) | tindans |
| Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) | tindnut |
| Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) | tindrè |
| Cåzant D.I.E. (dji, dj’) | tindeu |
| Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) | tinde |
| pårt. erirece (dj’ a, vos av) | tindou |
| Ôtes codjowaedjes | come ratinde |
tinde (viebe å coplemint)
- (fizike) haetchî pås deus dbouts so ene coide, on fi.
- stinde (si mwin) po-z aveur åk.
- Des mwins tindowes ki rmolént leu mizerreyes dissu l' apas di m' vicåreye (D. Trempont).
- Dji vôreu bén tinde mes mwins eviè vos, mins dji n' vos pou nén strinde (A. Gauditaubois).
- (v. å coplemint nén direk eployî avou li dvancete « a »)
- apicî (on djibî, ene laide biesse) avou on cep, on laesse, tot djåzant d' ene djin.
- tchessî (ene proye), tot l' ratindant, tot djåzant d' ene biesse magneuse di tchå.
- Waite li rnåd ki tind ås soris.
- F. faire la chasse (à).
- ratinde po fé bouter, cweri après.
- I n' si dispietnut ki cwand les Boxhes tindèt ås omes di corwêye (E. Wartique & E. Thirionet).
- F. faire la chasse.
- (v. å coplemint nén direk eployî avou li dvancete « après ») tinde ene trape a ene sakî.
- - Dj' a todi oyou dire å buro do comissaire k' on tindeut des pidjes po picî les féns marlous ; pocwè n' tindrént i nén après l' diåle. — Joseph Vrindts, Li diale di so l'fontaine, 1889, sinne XII, p.31 (fråze rifondowe).
Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.Parintaedje
[candjî]Sinonimeye
[candjî]Ortografeyes
[candjî]E rfondou walon :
Ratournaedjes
[candjî]
apicî on djibî, ene laide biesse avou on cep, on laesse, tot djåzant d' ene djin
Etimolodjeye 2
[candjî]Viebe
[candjî]| Djin et tins | Codjowa |
|---|---|
| Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) | tind |
| Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) | tindoz |
| Cåzants Ind. pr. (nos, ns) | tindans |
| Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) | tindnut |
| Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) | tindrè |
| Cåzant D.I.E. (dji, dj’) | tindeu |
| Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) | tinde |
| pårt. erirece (dj’ a, vos av) | tindou |
| Ôtes codjowaedjes | come ratinde |
tinde (viebe å coplemint)
- mete e coleur.
- Ele s' a fwait tinde les tchveas e måve, leye, li grande sote.
- F. teindre.
- tinde les oûs : cure des oûs cûts deurs dins d' l' aiwe avou des peletes d' agnon, po fé des cocognes.
- Li vénrdi, on tinde les oûs po les bayî ås efants. Li londi d' Påke, les djonnetes dinèt troes tindous oûs a tchaeke djonnea ki vént a leu måjhone (ramexhné pa J. Haust & E. Legros).
- F. colorier les œufs de Pâques.