toursi

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén « torquere » (tourner, fé tourner, toide, margougnî), avou on ridaedje K/S avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes, adon racuzinåve did lon avou l' francès « trousser »; mot cité dins l’ FEW 13/2 91b.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) toursi / toursixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) toursixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) toursixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) toursixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) toursirè / toursixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) toursixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) toursixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) toursi

toursi

  1. (v. sins coplemint) lûter coir å coir, si bate a ptits mouvmints, po vey kî çk' est l' pus foirt.
    • Cwand il est esteut gamén, faleut todi k' i s' apougne et k' i toursixh Anatole Marchal (fråze rifondowe).
    • E nosse coine, dj' esteu tote seule di crapåde; dj' inméve bråmint mia arnixhî les gaméns, toursi et s' capougnî Auguste Laloux (fråze rifondowe).
  2. sayî d' bate l' ôte, nén directumint, tot l' emantchant.
    • Lyi fote ene trimpe eyet l' mindjî, C' est insi k' el vleut arindjî; Mins i faleut toursi ene miete, Foice k' el mastin vos lyi åreut ptete Fotou ene rôlêye di permission Léon Bernus (fråze rifondowe).
  3. (imådjreçmint) aveur målåjhey po.
    • Tote li djournêye il ont toursi po-z abate li grosse hesse Émile Pècheur (fråze rifondowe).
  4. (v. å coplemint nén direk eployî avou li dvancete « åtoû ») tchicter après ene sacwè po l' fé bodjî.
    • Les deus soyeus toûrsént åtoû d' on tchinne po l' awè so leu hourd Joseph Calozet (fråze rifondowe et rarindjeye).
    • Vos toursiroz tant åtoû del pougnêye ki vos l’ råyroz D.T.W.
  5. (viebe å prono) : Miniauge.gifLoukîz a : « si toursi ».)

Sinonimeye[candjî]

Parintaedje[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : S44

Ratournaedjes[candjî]

lûter coir å coir
sayî d' bate l' ôte, nén directumint, tot l' emantchant
aveur målåjhey