arindjî

Walon (Rifondou)

Etimolodjeye

Do viebe « rindjî », avou l’ betchete « a- » des viebes (sorwalonde avou -IN- pol calcaedje do francès -AN-).

Prononçaedje

• AFE :
  • diferins prononçaedjes :
    • /a.rɛ̃.ˈd͡ʒiː/ /a.rɛ̃.ˈd͡ʒi/ /a.rɛ̃.ˈd͡ʒɛ/ /a.rɛ̃.ˈd͡ʒe/ /a.rã.ˈd͡ʒiː/ /a.rã.ˈd͡ʒe/
    • (pa rfrancijhaedje) (purade po l' addjectif) /a.rã.ˈʒe/
  • prononçaedje zero-cnoxheu : /a.rɛ̃.ˈd͡ʒiː/
• Ricepeures : arin·djî

Viebe

Djin et tins	Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’)	arindje
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs)	arindjîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns)	arindjans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle)	arindjnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’)	arindjrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’)	arindjive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’)	arindje
pårt. erirece (dj’ a, vos av)	arindjî
Ôtes codjowaedjes	come waitî

arindjî (viebe å coplemint) (å prono : s’ arindjî)

1. mete e leu plaece (des sacwès)rindjî, mete e-n ôre, si rmete d' acoird.
   • Arindjîz les lives pa ôre alfabetike des oteurs.
2. aler avou les ocupåcions d' ene sakî.
   • Ça n' m' arindje nén di vs vini passer cweri semdi.
3. (rabaxhanmint) (secsuwelté) cougnî avou (ene feme).
   • Adon, l' ass arindjî, li cene d' ayir å niût ?

Ratourneures

1. arindjî les bidons / arindjî les potikets
2. arindjî come des ceréjhes so on baston
3. arindjî come des djaeyes so on baston

Sinonimeye

• (mete des sacwès e l' boune plaece ): rindjî, rastrinde, roister
• (aler avou les ocupåcions d' ene sakî): ahåyî, convni
• (fé l' amour a ene kimere): ahessî

Ortografeyes

Divant 1900 :

• arinji : E212 ^(lére)
• areingi : E177a ^(lére)

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

• arindjî : C9, E1 ^(lére), E21, E34, O0, O3, O4
• aranjer : E1 ^(lére)
• arandjer : S17
• arindji : C1, C8

E rfondou walon :

• arindjî : R9 ^(lére), R10 ^(lére), R13

Ratournaedjes

mete a plaece

• Francès : ranger ^(fr), ranger ^(fr)

aler avou les ocupåcions

• Francès : arranger ^(fr), convenir ^(fr)

fé l' amour a ene kimere (rabaxhanmint)

• Francès : satisfaire ^(fr), faire son affaire ^(fr)

Addjectif

	singulî	pluriyal
omrin	arindjî	arindjîs
femrin padrî	arindjeye	arindjeyes
femrin padvant	arindjeye	arindjeyès

arindjî omrin (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l’ no)

1. metou d' acoird.
   • Vos voloz djåzer do scrinî et do pondeu ? C’ est co ene afwaire d’ arindjeye. — Henri Simon, «Janète» divins «Quatre comédies liégeoises» da Jean Haust (1936), 1911, p.133 (fråze rifondowe).
   • Dji n’ e vou nén fé ene tchanson,
     Mins dji m’ end a fwait ene råjhon,
     Mi planete esteut ddja arindjeye,
     Divant d’ aprinde a dire ː « Abeyeǃ ». — Jacques Desmet, Homo sapiens, 2011, p.57, L’ôte, avou s’ grande faus, mwaisse modele so Wikisourd vaici (fråze rifondowe). /-/  ^{aschoûtez lu} (Léjhou pa l' oteu, fevrî 2026)
2. metou comifåt e s' plaece.
   • Li comissaire ala prinde on cårton foû des ôtes k' estént arindjîs so on perpite et stitcha a s' camaeråde ene lete k' i vneut do prinde foû. — Joseph Vrindts, Li pope d'Anvers, 1896, p.75-76 (fråze rifondowe).

Ratournaedjes

metou d' acoird

• Francès : arrangé ^(fr), conclu ^(fr)

plaecî comifåt

• Francès : placé ^(fr), disposé ^(fr)