Aller au contenu

ahåyî

Èn årtike di Wiccionaire.
Loukîz eto : ehåyî.

Etimolodjeye

[candjî]

Bodje tîxhon « hagen », « behagen » (plaire, convni), avou l’ betchete « a- » des viebes ; çou ki dene on mot avou l’ cawete di codjowaedje «  » des viebes ; mot cité dins l’ FEW 16 113a.

Prononçaedje

[candjî]

Viebe

[candjî]
Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) ahåye
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) ahåyîz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) ahåyans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) ahåynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) ahåyrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) ahåyive
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) ahåye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) ahåyî
Ôtes codjowaedjes come waitî

ahåyî (v. å coplemint nén direk eployî avou li dvancete « a »)

  1. esse bon po.
    • Ci djonne ome m’ ahåye bén ; nos l’ prindrans a nosse siervice. Motî Toussaint (fråze rifondowe).
    • C’ est on mot k’ ahåye po ratourner « a beau mentir qui vient de loin ».
    • Mins dji n' a rén trové d' siervûle,
      Nol air ni m' ahåyive d' adroetJoseph Vrindts, "Racontules et råtchåds" (1920), p.152; "Sins musique" (fråze rifondowe).
    • Colas n’ a bén seur nén tos ces passe-tins la ; i n’ a co nole feme a s’ conte et, cwè k’ il inme dedja les crapådes, li vijhene ni lyi ahåye gote. Serge Fontaine (fråze rifondowe).
  2. fé aveur bon.
    • Ça l’ ahåye, leye, di tourpiner åtoû d’ l’ asblawixheus mayeur Jacqueline Boitte (fråze rifondowe).
    • K' il est nozé ! K' il est frisse ! K' i m' ahåye !
      Hozlé d' vôvales, d' årdispene et d' clawson ;
      Pol gåyoter ni dirîz vs nén k' ses håyes
      Ont l' air do fé des floris cråmignons Louis Lagauche, "L' inmant", Li tchanson del Mouze, (1947), p. 108 (fråze rifondowe).
    • Les påwions, al dilongue des håyes
      Dijhèt-st ås fleurs, l’ air eminné
      Edon k’ ci n’ est k’ a vos k’ dj’ ahåye ? Henri Hurard (fråze rifondowe).
  3. (mot d’ mousseure) esse bon tot djåzant d' on mousmint.
    • Li rodje vis ahåye bén.

Ratourneures

[candjî]
  1. n’ est nén bea çou k’ est bea ; est bea çou k’ ahåye
  2. må m’ ahåye

Parintaedje

[candjî]

Sinonimeye

[candjî]

Mots vijhéns

[candjî]

Pwaire minimom

[candjî]

Ortografeyes

[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C8, E165

Sipårdaedje do mot

[candjî]

w. do Levant

Ratournaedjes

[candjî]
esse bon
fé aveur bon
esse bon tot djåzant d' on mousmint