brocale

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje « broc- » ‎(« broke ») (avou les rîles di scrijhaedje do son K) avou l’ cawete « -ale »; mot cité dins l’ FEW 1 546b.

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
brocale brocales

brocale f.

  1. (ahesse di manaedje) (vî mot) baguete di sapén (kécfeye avou del soûfe ås deus dbouts) po-z aloumer s' pupe e prindant do feu dins li stouve.
    • Dins les cafès, on håynéve les brocales sol tchiminêye, dins on bocå d' keuve; vos prindrîz ene brocale, vos metîz l' copete dins li stouve, vos aloumîz vosse pupe, et après ça, vos rmetîz çou ki dmoréve del brocale dins l' bocå J. Osselet (fråze rifondowe).
    • Vos batîz roed l' briket po-z esprinde l' amadou, dji vou dire li boloe, pu vos vs tchôkîz l' åme foû do coir etot shoflant po-z aloumer l' brocale J. Kinable (fråze rifondowe).
    • …Cwand l' solea nos tijhnêye avou l' feu d' ses brocales El Bourdon, l° 4 (12-1949) (fråze rifondowe).
  2. (pa stindaedje do sinse) aloumete fosforike.
    • Aboule mu ene brocale po-z aloumer l' gaz.
    • Li tins di prinde on bordon d' cére ey ene boesse di brocales foû do ridant et l' moxhe rivole dizeu l' tåve J.-M. Masset, divins Echos (pitite gazete di Måmdiy), n° 29, 15-8-1975 (fråze rifondowe).
    • Ni va nén dire çou k’ on-z a fwait avou l’ brocale k’ on-z a hapé dins l’ brocalî k’ est sol dresse del tchambe addé li stouve, saiss, Djåke ! — Jacques Dupuis, Li Rantoele l° 58 (2011) (fråze rifondowe).
  3. sacwè k' a l' cogne d' ene baguetes di sapén po-z aloumer s' pupe.

Ratourneures[candjî]

  1. sondjî des brocales
  2. djambes come des brocales

Parintaedje[candjî]

brocalî

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13

Ratournaedjes[candjî]

± linwete di bwès po-z esprinde åk
± pitit bwès avou ene tiesse di fosfôre
± sacwè k' a leu cogne