diloujhe

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Miniauge.gifLoukîz a : «Diloujhe»

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Alofômes di d(i)-
Plinne cogne Sipotcheye cogne
diloujhe dloujhe

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén « diluvium » (grossès aiwes), did la li sinse di «plouve», pus di «tchoûlaedje» et d' «såvadje-evoye» divant les grossès aiwes (!!! a-z aveuri).

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
diloujhe diloujhes

diloujhe f.

  1. estance d' ene sakî k' est tot peneus, ki voet tot e noer.
    • I m' a prin ene téle diloujhe k' i m' a falou cwiter l' ovraedje.
    • Elle aveut-st ataké a dvoircî d' si ome et vola les beas sondjes revolés et l' lursete mascråwêye; tot a l' diloujhe, elle endè touma malåde. J.-P. Dumont (fråze rifondowe).

dalaedje.gif

  1. (mot d’ meteyo) foite plouve.
    • I ploût a rlaye, c' est pire k' ene diloujhe.
    • Por mi c' est l' Calin Ki shofele divins L' diloujhe (A. Xhignesse).
    • I gote Gote a gote E m' gurnî. A l' ouxh, El diloujhe, Ene feme di bleuwe pire Sondje A l' posteure di tchår et d' sonk Ki soctêye El coulêye (J.D. Boussart). F. déluge.

F. tempête, tornade

    • Tant ki l' diloujhe n' råyrè nén l' raecene ki l' loye al tere, i n' mourrè måy, minme s' i ploye li screne. L. Lagauche (fråze rifondowe).
  1. petaedje-evoye divant èn innmi.
    • Li floxhe a dmanou la on moumint, sins bodjî, sins moti, mowale di saizixhmint, pu ci fourit-st ene diloujhe di tos les diåles (J.P. Dumont). F. déroute, débandade.
  2. estance d' ene plaece k' est tote cou dzeu cou dzo.
    • Ké dloujhe k' i gn a laddins !
    • End a ene di dloujhe dins ç' botike la.
    rl a: assonre, dizôre. F. fourbis, désordre, bouleversement.

Ratourneures[candjî]

  1. a l' diloujhe ki tchoûle. F. en pleurs.
    • Dji l' a trové a l' diloujhe.
  2. taper al diloujhe
  3. si taper al diloujhe, si mete a l' diloujhe

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Ratournaedjes[candjî]

± estance d' ene sakî ki voet tot e noer