xhuflet

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Svierba do viebe « xhufler » avou l’ cawete « -et ». Li disfondowe di xhuflet est l’ minme ki l’ disfondowe di shoflet dins tote li Bassårdene (Bastogne, Bive), et dins on grand boket do Coûtchant walon (Cerfontinne, Payis d’ Tchålerwè).

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
xhuflet xhuflets

xhuflet o.

  1. usteye ki les djindåres, les årbites, les mwaisse-ovrîs, evnd xhuflèt dvins po cmander.
  2. pitit instrumint d’ muzike a ene u sacwantès notes, fwait avou do frågne, del , do havurna, des rozeas.
  3. fôme d’ ene sacwè k’ est côpêye come on xhuflet rustike.
  4. (pa stindaedje do sinse) gozî.
  5. (plaijhanmint) seke do ptit gamén.
  6. air ki passe pa on ptit trô et fé on xhuflaedje.

Ratourneures[candjî]

dalaedje.gif Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.
usteye k’ on xhufele divins po cmander
  • novea mwaisse, novea xhuflet : On novea mwaisse ni fwait måy come li ci k’ esteut dvant lu.
  • roter å xhuflet
pitit instrumint d’ muzike
  • ... I n’ a pus k’ on ptit xhuflet Po xhufler o cou da Tchantchès : fén d’ on rima d’ efant, a môde di hopleuse, wice k’ on rtoûne l’ efant, eyet lyi shofler so s’ dirî.
  • Bate et bate al Sint Linåd; Cawe di vî vexhåd, Cwand vosse vatche årè velé, Vs åroz do boure et do stofè; Hê, xhuflets, vinoz ! : rime-rame des efants ki batént les coxhes di havurna po fé des xhuflets (ramexhné pa J. Thiry).
  • vochal mi trô di m’ cou por vos fé on xhuflet : Dji m’ fote di vos.
fôme d’ ene sacwè k’ est côpêye come on xhuflet rustike
  • e xhuflet : di bihair. Cisse få la n’ est nén bén rawijheye: ele prind l’ grin e xhuflet. F. en biseau.
  • côper e xhuflet : côper d’ bihair.
gozî
  • côper l’ xhuflet : a) côper l’ parole. b) sigoziyî (côper l’ goidje). rl a: buzea.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Mots vijhéns[candjî]

fôme d’ ene sacwè k’ est côpêye come on xhuflet rustike

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Ratournaedjes[candjî]

usteye k’ on xhufele divins po cmander
pitit instrumint d’ muzike
fôme d’ ene sacwè k’ est côpêye come on xhuflet rustike
air ki passe pa on ptit trô et fé on xhuflaedje