Notru-Dame

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Wikipedia-logo-en.png Racsegnes eciclopedikes
po tos les sinses
do mot «Notru-Dame»

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Calcaedje do francès « Notre-Dame » (minme sinse) (li vraiy tcherpetaedje walon est «Nosse-Dame»).

Prononçaedje[candjî]

No prôpe[candjî]

singulî pluriyal
Notru-Dame

Notru-Dame

  1. (e l’ eglijhe catolike) l' Aviedje Mareye (po cåzer d' leye u l' atôtchî e-n ene priyire).
    • Boune Notru-Dame, prindoz asteme a mes deus fis ki sont-st al guere.
    • Cwate cénk shijh ! valet t' as wangnî ene medaye di pourcea, deus påters, troes åvés po Notru-Dame cwate trûlêyes d' årzeye sol waxhea cénk çanses di pinsion po t' viye mame. J.-D. Boussart (fråze rifondowe).
    • Tos les semdis, nos dnéns ns aidants po Notru-Dame; on-z esprindeut deus ptitès tchandeles a costé di s' potale. H. Forir (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

>> et Notru-Dame est todi foû : dijhêye cwand on preye Notru-Dame sins esse egzôcé.

Sinonimeye[candjî]

Ratournaedjes[candjî]

Mot-fråze[candjî]

Notru-Dame nén candjåve

  1. po dire avou ene poleye esclameure tot-z invocant li mame da Djezus.
    • Maria mame, Ké campagne ! Notru-Dame, Tot ki bagne ! Gn a tot ki wachote, Gn a tot ki pixhlote. W. Bal (fråze rifondowe).

Sinonimeye[candjî]

Miniauge.gifLoukîz a : Maria mame

Ratournaedjes[candjî]

Miniauge.gifLoukîz a : Maria mame

Sustantivire[candjî]

singulî pluriyal
Notru-Dame

Notru-Dame f.

  1. posteure di l' Aviedje.
    • N av des Notru-Dame dins totes les potales.
    • Gn aveut sol djivå des Notru-Dame di Loûde, des cenes di Fatima, di Biarin, di Baneu, et vos nd åroz. B. Dechamps (fråze rifondowe).
    • Il avént ramoenné ene dozinne di drapeas hapés ås Trouks, po ls ofri a Notru-Dame so l' Såte. J.-P. Dumont (fråze rifondowe).
  2. fiesse di l' Aviedje, aprume si montaedje å cir li 15 d' awousse.
    • On n' kiminçrè nén l' awousse divant l' Notru-Dame.

Ratourneures[candjî]

  1. Notru-Dame del plovinete

>> Notru-Dame des Avéns : fiesse del Vizitåcion, do tins des Avéns.

>> Notru-Dame di fevrî : ôte fiesse del Notru-Dame, tins do moes d' fevrî.

>> Notru-Dame di måss : ôte fiesse del Notru-Dame, tins do moes d' måss.

>> Notru-Dame di djulete : ôte fiesse del Notru-Dame, tins do moes d' djulete.

  1. Notru-Dame d' awousse ou Grande Notru-Dame : li 15 d' awousse

>> Notru-Dame di setimbe : Pitite Notru-Dame (li 9 di setimbe).

>> Notru-Dame di nôvimbe : ôte fiesse del Notru-Dame, tins do moes d' nôvimbe.

>> inte les deus Notru-Dame : termene inte li Grande et l' Pitite Notru-Dame, dj' ô bén etur li 15 d' awousse et l' 9 di setimbe.

    • Inte les deus Notru-Dame, on mete les oûs d' costé po les wårder. Motî Gilliard (fråze rifondowe).
    1. oû d' inte les deus Notru-Dame

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
  • Notru-Dame : R13
Ôtes ortografeyes (avou des sourdants nén rkinoxhous) :