chamter

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè åd fwait di l’ etimolodjeye di « chamter », el pout stitchî vaici.

dalaedje.gif Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) chamtêye
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) chamtez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) chamtans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) chamtêynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) chamtêyrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) chamtéve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) chamtêye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) chamté
Ôtes codjowaedjes come tchicter

chamter (v. sins coplemint)

  1. roter raddimint.
    • Et haydaday li ptite Liza e chamtant djusk' al grande måjhon k' elle a rwaitî si sovint då lon. André Henin (fråze rifondowe).
    • Tante Mareye a chamté d' ses pus vite po vni rdjonde Sofeye, si dzôrnêye. Pierre-Joseph Dosimont (fråze rifondowe).
  2. roter tot fjhant do brut.
    • I n' aveut nén ddja oyou chamter dins l' colidor. Chantal Denis (fråze rifondowe).
    • Et on pô après l' ôrire do bwès d' Djimbe, il ôt chamter padrî lu (ramexhné pa Lucyin Mahin.
    On dit eto: ramxhyî.
    F. trottiner.
  3. roter d' foice, bouter d' foice.
    • Merci, avou, vos, Mwaisse, Di nos aveur diné des parints K' ont bouté des ans et des razans Po k' on n' nos rotaxhe måy so nos pîs Et nos fé chamter come des biesses. Émile Gilliard (fråze rifondowe).
    F. marcher, avancer, trotter, oeuvrer en vitesse.
    fé chamter fé cori, etrinner. El mwaisse vos l' fwait chamter, roed come li vint d' bijhe, padvant lu dins l' escole. Ben Genaux (fråze rifondowe).
    • Fåt fé chamter les dierins.
    F. driller.
  4. si dixhombrer.
    • Nos pôrans bén chamter po-z aveur fwait dvant l' nute.
    On dit eto: si dispaitchî.
    F. se dépêcher, se hâter.
  5. cori evoye.
    • On l' a fwait chamter.
    • Vos l' årîz veyou chamter.
    • Elle a veyou l' leu ki chamteut e baxhant l' cawe. Joseph Calozet (fråze rifondowe).
    On dit eto: bizer evoye, fritchî evoye.
    F. décamper, déguerpir, fuir.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

xhårer, xhaerpi

Ratournaedjes[candjî]

F. filer.