tchaire

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén «cadĕre» (minme sinse).

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj') tchai
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) tcheyoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) tcheyans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) tchaiynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj') tchairè
Cåzant D.I.E. (dji, dj') tcheyeu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj') tchaiye
pårt. erirece (dj' a, vos av) tcheut / tchai / tcheyou
Ôtes codjowaedjes come braire


tchaire v. sins coplemint

  1. vini djus (sins l' voleur).
    • Les avions n' låtchént nén di fé des skerlaxhes dins l' sitoelî, et télcôp leyî tchaire des bombes so ls oujhenes (J.L. Fauconnier).
  2. ariver tot e-n on côp.
    • Saiss çou ki m' tchait sol dos ?
  3. divni vî.
    • Ele s' i doet atinde: ene blonde, ça tchait roed E. Lempereur (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. tchaire a djnos
  2. tchaire å rvier
  3. tchaire dins les cropecindes : flåwi. F. tomber dans les pommes.
  4. >> tchaire å rvier so s' vinte : dijhêye po rire.
  5. >> leyî tchaire el gorea : èn pus bouter, prinde si pinsion.
    • Les Merlinpontwès ni s' dotnut nén ki c' est po yeusses k' i n' a nén leyî tchaire el gorea F. Barry (fråze rifondowe).
    F. débrayer.
    >> croere ki les ålouwetes vont tchaire el boke tote fricassêyes : croere ki tot va vni sins må.
  6. >> tchaire sol dos d' ene sakî :
    a) tot cåzant d' ene ôte djin: li sorprinde ki fjheut ene sacwè nén trop catolike. F. surprendre, prendre en flagrant délit.
    b) tot djåzant d' on måleur, rascråwer. C' est come on mwais sôrt k' a tcheu so m' dos A. Gauditiaubois (fråze rifondowe).
  7. tchaire dins les cropecindes
  8. a tchaire moirt

Parintaedje[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Sipårdaedje do mot dins les pårlers coinreces[candjî]

w. do Coûtchant

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C8

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « tchaire », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]

± vini djus