ritchaire

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Alofômes di r(i)-
avou ene sipotchåve voyale avou ene divanceye voyale sipotcheye cogne
ritchaire ertchaire rtchaire

Etimolodjeye[candjî]

Bodje « tchaire » avou l’ betchete « ri- » des viebes çou ki dene on mot avou l’ cawete di codjowaedje « -re » des viebes.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) tchai
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) tcheyoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) tcheyans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) tchaiynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) tchairè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) tcheyeu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) tchaiye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) ritcheut / ritcheyou / ritchai
Ôtes codjowaedjes come braire

ritchaire (v. å coplemint) (v. sins coplemint)

  1. (mot d’ fizike) rivni djus après awè monté (betchete ri- nén radjoutante)
  2. tchaire on deujhinme côp.
    • Il tchait so ses djnos; i s' rileve coraedjeuzmint, mins il esteut co fwebe: après kékes metes, vo l' la ki rtchait.
  3. si sovni.
  4. rariver e s' måjhone.
    • Al difén, dj' a rtchai e m' måjhone, mins dji n' sai nén comint.
  5. ariver aviè l' cåzant.
    • Les infirmîs sognnut l' tiesse di l' ome, cwand les tchampetes ertchaiynut C. Tombeur (fråze rifondowe).
  6. (mot d’ medcén) ridivni malåde.
    • I — rtchait. todi dins l' minme må.
  7. esse tot sbaré d' aprinde ene mwaijhe novele, dabôrd k' on s' atindeut a ene boune.
    • Cwand dj' a rseu cwè di ç' comere la, dj' a rtcheut d' on fel côp.
  8. si rtrover après s' awè pierdou.

Ratourneures[candjî]

  1. ritchaire e l’ bawete
  2. ritchaire e l’ passete
  3. ritchaire malåde
  4. ritchaire e-n efance

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Ratournaedjes[candjî]

± tchaire co on côp
± rariver e s' måjhon
± ariver aviè l' ci ki djåze
± ariver après s' awè pierdou