tchaire

Èn årtike di Wiccionaire.
(Redjiblé di tcheyåde)
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén «cadĕre» (minme sinse).

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) tchai
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) tcheyoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) tcheyans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) tchaiynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) tchairè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) tcheyeu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) tchaiye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) tcheut / tchai / tcheyou

tchaire (v. sins coplemint)

  1. vini djus (sins l' voleur).
    • Les avions n' låtchént nén di fé des skerlaxhes dins l' sitoelî, et télcôp leyî tchaire des bombes so ls oujhenes. J.-L. Fauconnier (fråze rifondowe).
  2. ariver tot e-n on côp.
    • Saiss çou ki m' tchait sol dos ?
  3. divni vî.
    • Ele s' i doet atinde: ene blonde, ça tchait roed. E. Lempereur (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. tchaire a djnos
  2. tchaire å rvier
  3. {{r|tchaire dins les cropecindes : flåwi. F. tomber dans les pommes.
  4. tchaire å rvier so s' vinte : dijhêye po rire.
  5. leyî tchaire el gorea : èn pus bouter, prinde si pinsion.
    • Les Merlinpontwès ni s' dotnut nén ki c' est po yeusses k' i n' a nén leyî tchaire el gorea. F. Barry (fråze rifondowe).
    F. débrayer.
  6. croere ki les ålouwetes vont tchaire el boke tote fricassêyes : croere ki tot va vni sins må.
  7. tchaire sol dos d' ene sakî :
    a) tot cåzant d' ene ôte djin: li sorprinde ki fjheut ene sacwè nén trop catolike.
    F. surprendre, prendre en flagrant délit.
    b) tot djåzant d' on måleur, rascråwer.
    • C' est come on mwais sôrt k' a tcheu so m' dos. A. Gauditiaubois (fråze rifondowe).
  8. a tchaire moirt

Parintaedje[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Sipårdaedje do mot[candjî]

w. do Coûtchant

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C8

Ratournaedjes[candjî]

± vini djus