cråne

Èn årtike di Wiccionaire.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Drapea walon Walon

Etimolodjeye 1

Tayon-bodje latén «cranium», lu-minme do lu-minme do bodje vî grek «κρανίον», kraníon (minme sinse).

Sustantif

singulî pluriyal
cråne crånes

cråne o.

  1. (mot d' antomeye) plats oxheas do dzeu del tiesse.
    Il a l' cråne solide.
Ratournaedjes

Etimolodjeye 2

Riwalnijhî calcaedje do flamind : "kraan" (minme sinse)


Prononçaedje

Sustantif

singulî pluriyal
cråne crånes

cråne f.

  1. sôre di crombe taessale, avou ene broke k' on distoûne pu rserer, po prinde ene pitite cwantité d' likide d' on tonea.
    L' efant, rivnant del cåve, tot sbaré: - "Man, man, gn a... gn a..." Li mame, dismontêye: - "Tchante lu si t' nel sais dire !" L' efant, tot tchantant podbon: - "Gn a l' cråne (do tonea d' bire) k' a låtchî !" (ramexhné pa L. Mahin).
  2. robinet (d' keuve) d' ene fontinne, del coujhene, d' ene candjlete.
  3. (pus stroetmint) aiwî avou on robinet metowe dins les viyaedjes el prumire mitan do 20inme sieke, po raprotchî l' aiwe des djins, ki dvant, divént aler poujhî å lavoe u dins on batch.
    Les cråne ont stî rsaetcheyes evoye cwand on-z a metou l' aiwe dins totes les måjhons.
Ratourneures
  1. >> Al Cråne : no d' ene plaece di Nandrin.
Sinonimeye
Ortografeyes

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « cråne », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes

Etimolodjeye 3

Etimolodjeye: calcaedje avou rcandjaedje di sinse di l' addjectif F. "crâne" (hardi, franc).

Addjectif

singulî pluriyal
omrin cråne crånes
femrin padrî cråne crånes
femrin padvant cråne crånès

cråne (come epitete, todi metou padvant l' no)

1. bon, bon ådla. Vola do cråne peket. Å seur, ça, c' est des crånès fiesses Et k' i n' a nén ene feyaene a lzî rprotchî (J. Dufrane). On dit eto: clapant. F. excellent, fameux. >> cråne tins : bon tins. Cråne tins, dowai, enute ? F. propice, favorable. >> cråne idêye : boune idêye. Cråne idêye, la, di xhufler des årguedinnes, tot codant ås fenès ceréjhes (A. Laloux). Franwal: ahåyant po "génial". >> - "Comint k' c' esteut leu shijhe ?" - "C' esteut cråne !" : response "djonne" po dire "bén, plaijhant"; Franwal: ahåyant po: "super". On dit eto: xhiltant, zûnant.

2. grandiveus, e. Ouy po fé l' cråne, les troes cwårts di nosse pitite patreye vos pårlèt franskiyon (J.J. Dehin).

Parintaedje