dispåde

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Do viebe « spåde », avou l’ rafoircixhante betchete « di- » des viebes (bén spåde).

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) dispåde
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) dispårdoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) dispårdans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) dispådnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) dispådrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) dispårdeu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) dispåde
pårt. erirece (dj’ a, vos av) dispårdou
Ôtes codjowaedjes come piede

dispåde

  1. (v. å coplemint) spåde.
    • Il ont dispårdou l' fôraedje po l' fener.
    • Il est evoye dispåde li fumî.
    • Il ont dispårdou tote l' aiwe so l' plantchî.
    • Vola m' laecea dispårdou.
    • Les petotes sont dispårdowes totavå l' aire del gregne.
    • Les puns sont tot dispårdous so l' gurnî.
    • Deus rigletes di posteas electrikes dispårdèt ene tene djaene loumire J.-P. Dumont (fråze rifondowe).
    rl a: rispåde, sitramer, sitårer, bardouxhî.
    F. épandre, répandre, épancher, renverser, éparpiller.
  2. si dispåde ((viebe å prono)) si spåde.
    • Li tcherete a rviersé et les oûs s' ont dispårdou so l' pavêye.
    F. se répandre, se renverser.
Parintaedje[candjî]
Ratourneures[candjî]
  1. Kî dispåd ses djotes ni les ra måy totes : cwand on fwait ene sacwè d' måhonteus, minme k' on saye del fé rovyî, les djins endè wårdèt todi kéke sovnance.
  2. dispåde ses liårds : furler ses cwårs, elzès dispinser a non-syince.
    F. gaspiller.
  3. dispåde les eures : (tot djåzant d' ene ôrlodje) mostrer les eures ki passèt.
    • Ene ôrlodje tote dislabrêye Dispåde ses eures sins souner C. Thonet (fråze rifondowe).
    F. égrener.

Etimolodjeye 2[candjî]

Do viebe « spåde », contråve betchete "di- 1" (espaitchî d' si spåde).

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) dispåde
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) dispårdoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) dispårdans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) dispådnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) dispådrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) dispårdeu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) dispåde
pårt. erirece (dj’ a, vos av) dispårdou
Ôtes codjowaedjes come piede

dispåde (v. å coplemint)

  1. (mot des cinsîs) aclairi (les petråles).
    • Nos aléns dispåde les petråles avou nos parints.
    F. démarier. rl a: dismaryî, mete a ene.
Parintaedje[candjî]
Sipårdaedje do mot[candjî]

Coinrece Payis d' Nivele et Tchålerwè.