Aller au contenu

foirci

Èn årtike di Wiccionaire.

Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Bodje « foirc » ‎(« foice ») avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) foirci / foircixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) foircixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) foircixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) foircixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) foircirè / foircixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) foircixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) foircixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) foirci
Ôtes codjowaedjes come prusti

foirci

  1. (viebe å coplemint) mete del foice après (ene sacwè).
    • Il ont dvou foirci l' sere.
    • On-z aveut yeu målåjhey foirci l' tere edjalêye. Jean-Pierre Dumont (fråze rifondowe).
    • A fwait k' i foircixheut so s' mwais pî, ça lyi fjheut må disk' al fesse. Auguste Laloux (fråze rifondowe).
  2. (viebe å coplemint) drovi waeraxhmint èn ouxh.
    • Mins l’potince n’y prind nin astème, nèni, i fwèrcih’ l’ouh’ dè l’såle dè djudj’mint, èt sins tûser ås pônes qui cisse plèce là a catchî, i vole d’ine hope disqu’à l’tchambe dè l’tchèsturlînneJoseph Mignolet, "Li payis des soteas", 1926, p. 81.
  3. (viebe å coplemint) (sessouwalité) fé l' amour a ene comere (èn efant) ki n' vout nén.
    • Gn a des ptitès feyes ki sont foirceyes, et ça lzî dmeure tote leu veye. Julos Beaucarne (fråze rifondowe).
  4. (v. sins coplemint) mete bråmint des foices po fé ene sacwè.
    • Il a foirci et i s' a fwait må dins l' dos.
    • Li feme foircixh po sotni l’ lét
      Et dene a si ome des mwaisses côps d’ laweJoseph Vrindts, ”Vîx Lîge” (1901), p.28, “On Baguège Jus d’la Mouse” (fråze rifondowe).
    • Adon l' moteur foircixh; i petårdêye, hansixh, boerlêye; li batchea monte et s' implixh d' årzeye, la k' s' efoncèt les lujhantès brokes d' acî emantcheyes sol boird Louis Lagauche, "Li hatche di bronze" (1937), p. 48 (fråze rifondowe).
  5. (viebe å prono) : Loukîz a : « si foirci »..

Parintaedje[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins :

Ratournaedjes[candjî]

v.c.; mete del foice après
fé l' amour a ene comere (èn ome) ki n' vout nén
v.s.c. mete bråmint del foice po èn ovraedje

Pårticipe erirece[candjî]

singulî pluriyal
omrin alårdji alårdjis
femrin alårdjeye alårdjeyes

foirci omrin

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "foirci".

Codjowa[candjî]

Dobès rfondowes
foirci foircixh
Do viebe «foirci»
  1. indicatif prezintrece, prumire djin do singulî
  2. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece