Aller au contenu

herer

Èn årtike di Wiccionaire.

Etimolodjeye

[candjî]

Tayon-bodje tîxhon « Her » (çoula) avou l’ cawete di codjowaedje « -er » des viebes, sorlon Motî Haust. les walons årént compris li tîxhon « Geb her » (dinez çoula) come on viebe (etimolodjeye nén acertinêye) (oudonbén di hier, cial?).

Prononçaedje

[candjî]

Viebe

[candjî]
Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) here
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) herez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) herans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) hernut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) herrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) heréve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) here
pårt. erirece (dj’ a, vos av) heré
Ôtes codjowaedjes come bouter

herer (viebe å coplemint)

  1. fé moussî (ene sacwè) dins on stroet passaedje.
    • Èle here todi s’ grognon ewou k’ on freut bén sins leye.
    • Et s' here erî di t' tåve
      Li spér del metchansté Louis Lagauche (fråze rifondowe).
    • Ti n' årès k' a fé on trô, et-z î herer t' bresse disk' å keûte Anatole Marchal (fråze rifondowe).
    • Nos vikans co trop sovint avou les creyinces ki les diyalectolodjisses walons nos ont heré el tiesse Lorint Hendschel.
    • D' on côp d' dint, dji råye li tiesse a on boket d' frut, pu djel here e souke ki s' vént plaker sol schiråde Jean-Pierre Dumont (fråze rifondowe).
    • Mins, come dji so todis flåwe èt hal’crosse,
      Et qu’dj’a so m’tåve dès prudjes èt dès ôl’mints,
      Ni v’côrcîz nin, si, po scrîre sorlon m’gos’,
      Dj’a hèré m’pène èl botèye… ås lav’mints !
      — Émile Wiket, Fruzions d' cour, p.171.
    • Prindoz ç' fagot la di spenes et herez lyi e gozî ! Paul-Henri Thomsin, ratournant e walon Walon’rèye, tére di lédjindes, 1998, p. 12 (fråze rifondowe).
  2. (viebe å prono) si muchyî, si respouner.
    • —Tins, atrape, Beau Nuage!!
      Patch! ine savate après l’ sôlêye. Ci fout l’ signâl, èt les hèrvês di totes les cognes aplovît so li s’crène dè pauve potince, qui n’ sét wice si hèrer èt houkî s’ feumeJoseph Vrindts, Tot tûsant (1924), Beau nuage, p.300.

Ratourneures

[candjî]
  1. si herer dins l’ haerna (d' ene kimere, d' on galant): si leyî andoûler par lu (leye).

Parintaedje

[candjî]

Sinonimeye

[candjî]

Ortografeyes

[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Sipårdaedje do mot

[candjî]

w. do Levant, w. do Mitan

Ratournaedjes

[candjî]
fé moussî e-n on stroet passaedje
si herer