seye

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Wikipedia-logo-en.png Racsegnes eciclopedikes
po tos les sinses
do mot «seye»

Miniauge.gifLoukîz a : «Seye»

Seye mwin dinreye.jpg

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje tîxhon «sichilla» (minme sinse), adon racuzinåve avou l' almand «Sichel»; mot cité dins l’ FEW 11 591a.

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
seye seyes

seye f.

  1. (mot des cinsîs) (usteye) usteye avou ene arondeye lame ås ptits dints ey on court mantche, po fåtchî tot s' baxhant disca tere.
    • Do tins passé, on coyive tos les rgons al seye Motî Toussaint (fråze rifondowe).
    • Nos avans schoircî dins l' yebe del hourêye avou nos seyes Motî Gilliard (fråze rifondowe).
    • Dj' a fwait shijh bates, et waite: mi seye rilût come do solea sol soû G. Smal (fråze rifondowe).
    • A grands côps d' seye, Djelike agligneye sol hourêye, Schoirceye clåves et coucous po fé s' bote di fôrêye G. Bernard (fråze rifondowe).
    • Li seye didins l' cabas a costé d' on croxhton d' noer pwin, sins boure, on vî bidon avou bråmint dpus d' tchicorêye ki d' cafè, nosse siyeuse gritchive li coisse sins chårer, mins sins chåriner non pus C. Culot (fråze rifondowe).
  2. minme usteye avou ene lame sins dints u èn arondi fier sins dints po radressî (fé des djaveas).
  3. minme lame avou on mantche on mete long et ene pougneye, po fåtchî sins s' baxhî si foirt.
  4. (mot des cinsîs) (vî mot) lame po côper les snés ki passèt ådzeu des avoennes.
  5. (mot d’ djeu) (vî mot)
    1. droete båre di fier avou cwate côpantès eriesses ey on mantche po djeter a l' åwe (djeu disfindou a pårti del fén do 19inme sieke).
    2. dins on djeu d' dicåce, cwårêye båre di fier po côper ene coide avou des pris ki pindèt.
  6. (astronomeye) crexhant d' lune…
    1. …å cminçmint do moes.
    2. lune al fén di s' moes.
      • Li plinne lune est bén lon passêye; n' a pus k' ene pitite seye Motî Alphonse Massaux (fråze rifondowe).
    3. dins les deus cas.
      • Sol kiminçmint et sol difén, li lune n' est pus k' ene pitite seye Motî Alphonse Massaux (fråze rifondowe).

Parintaedje[candjî]

siyî

Mots d’ aplacaedje[candjî]

anemeye ås celures-seyes

Sinonimeye[candjî]

Mots vijhéns[candjî]

skeye

Omofoneye possibe[candjî]

  • sey (esse)
  • saeye (saeyea po poujhî dins l' pousse, murea do pousse)

Sipårdaedje do mot dins les pårlers coinreces[candjî]

w. do Mitan, Basse Årdene, w. do Levant

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « seye », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]

± usteye avou ene arondeye lame ås ptits dints ey on court mantche po fåtchî
± minme usteye avou on mantche on mete long Miniauge.gifLoukîz a : skeye