xhene

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche
Loukîz eto : schene.

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Svierba do viebe « xhiner ».

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
xhene xhenes

xhene femrin

  1. çou k' mostere li vizaedje do ci, del cene ki l' kitoid.
    • xhene, cwand on n' lyi a dné k' deus biyokes !
    • Come i s' tournéve après leye, tot estené, ele lyi fjha-st ene clignete et ene dimeye xhene k' on åreut polou prinde po on sorire Jean-Pierre Dumont (fråze rifondowe).
    • Ossu vraiy k' ene xhene di mårticot fwait spiyî les muroes, dji vs el di: vos estoz amoureus Albert Maquet (fråze rifondowe).
  2. vizaedje ki s' kitoid, po mostrer k' el djin voet voltî ene sacwè, ene parole.
    • I tire ene drole di xhene.
  3. (foclore) masse di cwarmea.

Ratourneures[candjî]

  1. fé des xhenes ås stoeles
  2. fé l’ xhene so tot mostrer avou s' vizaedje k' on n' inme nén.
    • Sins esse on halcotî, i fwait l' xhene so tot !— Thomas Gaspar, Li Rantoele l° 102 p. 11 (fråze rifondowe). F. grimacer, rechigner, faire la moue.

Mots d’ aplacaedje[candjî]

  1. xhene d’ apoticåre
    1. essegne k' i gn aveut ås apotekes. F. enseigne.
    2. seure mene. F. mine renfrognée.

Sinonimeye[candjî]

vizaedje ki s' kitoid, måcontin (dins les ratourneures: drole di ~, fé ~)

Ratournaedjes[candjî]

dessén do vizaedje ki s' kitoid
vizaedje d' on måcontin (dins les ratourneures: drole di ~, fé ~)
masse di cwarmea

Codjowas[candjî]

xhene

  1. indicatif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « xhiner ».
  2. suddjonctif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe « xhiner ».
  3. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece, do viebe « xhiner ».