xhene

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Svierba do viebe : «xhiner».

Prononçaedje[candjî]

dalaedje.gif Cisse pådje u ci hagnon ci est co a scrire, u a mete d’ adrame. Si vos avoz des cnoxhances so l’ sudjet, vos l’ ploz fé vos-minme.

Disfondowes: chène, chine, higne, chigne, hègne, hime.

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
xhene xhenes

xhene f.

1. çou k' mostere li vizaedje do ci, del cene ki xhene. Ké xhene, cwand on n' lyi a dné k' deus biyokes ! Come i s' tournéve après leye, tot estené, ele lyi fjha-st ene clignete et ene dimeye xhene k' on åreut polou prinde po, on sorire. J.-P. Dumont (fråze rifondowe). Ossu vraiy k' ene xhene di mårticot fwait spiyî les muroes, dji vs el di: vos estoz amoreus. A. Maquet (fråze rifondowe).

2. vizaedje ki xhene. I tere ene drole di xhene. On dit eto: pote, mawe.

3. masse (di cwarmea).

Ratourneures[candjî]

>> Fé des xhenes ås stoeles : esse moirt, esse sitindou sol dos, ça fwait ki l' vizaedje a l' air di fé des xhenes åzès stoeles. F. être mort.

>> fé l' xhene so (åk) : mostrer avou s' vizaedje k' on n' inme nén. I fwait l' xhene so tot. F. grimacer, rechigner, faire la moue.

>> xhene d' apoticåre : a) essegne k' i gn aveut ås apotekes. F. enseigne. b) seure mene. F. mine renfrognée.

Ratournaedjes[candjî]

  • F. grimace, moue, singerie.
  • F. tête, gueule, bouille, moue.
  • F. masque.

Codjowas[candjî]

xhene

  1. indicatif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe «  xhiner ».
  2. suddjonctif prezintrece, prumire et troejhinme djins do singulî, do viebe «  xhiner ».
  3. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece, do viebe «  xhiner ».