crosse

Walon (Rifondou)

AFE :
- diferins prononçaedjes : /kʀɔs/ /kʀus/ /kʀɛs/ /kʀœs/, miersipepieuzmint e l’ notule ALW 1.25  ; (oyon O.OU) (cåzu k’ deus prononçaedjes).
- prononçaedje zero-cnoxheu : /kʀɔs/
Ricepeures : nén rcepåve

singulî	pluriyal
crosse	crosses

crosse femrin

coûtche difoûtrinne d’ on pwin, d’ ene påstedjreye, et tote sacwè k’ a stî cûte e for.
boket d’ pwin.
- Zels d' apoirter les crosses,
  Et vos, les oûs molets. — François Barillié, Li camarad′ dè l'joie, 1852, Kikempois, p.46 (fråze rifondowe).
- Ele ni curè måy les mosses,
  Pask' ele sait k' c' est m' rafiya ;
  Dji n' magnrè pus tant des crosses
  Si m' bele-mere n' esteut nén la !... — Toussaint Brahy, Toussaint Brahy, œuvres wallonnes posthumes, Si m'belle-mère n'esteut nin là !..., 1886, p.27 (fråze rifondowe).
- Vozôtes ki m' traitîz d' pice-crosse,
  La k' dji schavéve li boure so m' crosse
  Po-z aveur po payî les djins,
  Soeyoz påjhûles : nos nos frans gåyes, — Joseph Vrindts, Pâhûles rîmês, 1897, "Li dieraine atote", p.30 (fråze rifondowe).
- Li gloriole des ôtes djamåy ni m’ temtêye,
  Tant k’ dj’ a l’ cour binåjhe, ene crosse mi gostêye ! — Jean Bury, Joyeux rèspleus, (1899), "L’awoureux Colas" (fråze rifondowe).
- Rén n’ est si bon ki do magnî ses crosses,
  Cwand ele ont stou trimpêyes e l’ liberté.
  Djamåy nolu ni m’ fjha rivni so crosse :
  Libe come l’ oujhea, dji m’ pou rinde tocosté. — Louis Lagauche, Amon nos autes, tchansons tchusèyes, (1908-1912), «Rin n’èst mèyeû !» p.55 (fråze rifondowe).
crape.

esse a ses crosses.
wangnî s’ crosse.
fé magnî del crosse di dorêye (a èn efant).
vos blessîz m’ modesteye ; ttaleure vos m’ froz ndaler e crosses : dijhêye po ene sakî ki vs vante, djeu d’ mots tot prindant li prumî sinse di "blesseure", ki dene tofer ene crosse (ene crape).
rivni come èn oujhea sol crosse

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

coûtche difoûtrinne d’ on pwin

Tayon-bodje vî francike « krukkja » (baston å recrolé dbout).

singulî	pluriyal
crosse	crosses

crosse femrin

baston arondi å dbout.
- Les martchands d’ vatche avnént todi avou leu crosse.
(pus stroetmint) (e l’ eglijhe catolike) grand hôt baston d’ eveke (ossu grand l’ lu), recrolé å dbout.
- On rprezinte todi sint Nicolai avou ene crosse.
(mot d’ medcén) baston (pu ahesse medicåle especiåle) avou èn aspoya å dzeu, po les clepeus awè pus åjhey a roter.
- Sol tere, on n' vike pus k' e dandjî :
  On språtche, on rviesse a tot spiyî ;
  Biesses et djins rotront vite a crosses ; — Jean Dessard, D'ine cohe so l'aute, 1939, p.77, Lès dj’vås dè fond (1938) (fråze rifondowe).
mantche di bwès d’ on fizik.

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

hôt baston simbolike d’ èn eveke

baston po les clepeus awè pus åjhey a roter

mantche di bwès d’ on fizik