fotche

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Wikipedia-logo-en.png Cial, n a des
racsegnes
eciclopedikes so
les fotches
Ene fotche di fier, ås cwate dints, ey ene viye di bwès, ås troes dints

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje latén "furca"; mot cité dins l’ FEW 3 885a.

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
fotche fotches

fotche f.

  1. usteye des cinsîs, et des diåles, avou on long mantche et des dints å dbout, po-z apicî åk tot picant dvins.
    • Les longowès fotches, atakèt les taesseas H. Simon (fråze rifondowe).
  2. pårtixhaedje e deus d' on bwès ki crexhe, d' ene voye.

Ratourneures[candjî]

  1. >> fotche a deus dints, a cwate dints, a cénk dints, a shijh dints; u: >> fotche ås deus dints, ... : sôres di fotches po l' four, l' awousse, envd.
  2. >> fotche a dijh dints; u: >> fotche ås dijh dints; u: >> fotche di pires : po tcherdjî ås graevetes.
  3. >> fotche ås crompires : sôre di fotche avou des ptitès boles å dbout des dints po n' nén coixhî les canadas.
  4. >> croye al fotche : croye ki fwait deus royes å côp.
  5. >> tchessî a côps d' fotche : tchessî evoye sins politesse.
    • Ele ni låtche nén l' idêye di fé rcotchessî l' novea mwaisse di scole a côps d' fotche (Arthur Masson).
  6. >> si rniper al fotche : esse må moussî.
    • Cwand onk esteut gåtchmint abiyî, on lyi djheut «ti t' as stî rniper al fotche».
  7. >> so côp so fotche : docô (totshûte)
    • On n' pout nén mete e tere les moirts so côp so fotche; i fåt ratinde les troes djoûs A. Laloux (fråze rifondowe).
  8. al fotche al loke
  9. so pås so fotches
    1. fote so pås so fotches
    2. mete so pås so fotches
  10. so pî so fotche
    1. >> esse todi so pî so fotche : esse todi presse; on dit eto : esse pindou å clå.
  11. >> marker al croye a fotche : sicrire deus côps les commissions d' ene pratike ki vént atchter al croye.
  12. >> del fotche al fortchete : dijheye po mostrer tote li tchinne di sorwoeyance d' èn amagnî.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « fotche », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]

± usteye avou des dints po piker dins ene sacwè
± pårtixhaedje do bodje d' èn åbe Miniauge.gifLoukîz a : fortcheure
    ± pårtixhaedje d' ene voye

    dalaedje.gif

    Co a mete e plaece : so pî so fotche : toujours disponible; del fotche al fortchete : de la fourche à la fourchette.