Aller au contenu

gårni

Èn årtike di Wiccionaire.

Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje vî francike « warnjan » racuzinåve avou l' francès « garnir » et l' inglès « warn » avou l’ cawete di codjowaedje « -i » des viebes

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) gårni / gårnixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) gårnixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) gårnixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) gårnixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) gårnirè / gårnixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) gårnixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) gårnixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) gårni
Ôtes codjowaedjes come prusti


Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) gårni / gårnixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) gårnixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) gårnixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) gårnixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) gårnirè / gårnixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) gårnixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) gårnixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) gårni
Ôtes codjowaedjes come prusti

gårni (viebe å coplemint)

  1. diner çou k' ene sacwè a mezåjhe.
    • Soltins k' Houbert a stî gårni li tchvå et l' ateler, elle ont fwait les schieles, e tchafiant Rodolphe Dedoyard (fråze rifondowe).
  2. rafûler d' gågåyes.
    • Ele va gårni ses finiesses pol dicåce Motî d’ Nivele (fråze rifondowe).
    • Rissaetchîz do brouwet l' agnon piké des clawsons et l' bouket gårni Charles Massaux (fråze rifondowe).
    • Les piyônes dinèt a plaijhi des grossès rodjès fleurs po gårni l' finiesse al porcession Joseph Houziaux (fråze rifondowe).
  3. ahessî avou des meubes.
    • Li r’glatihante powésêye èbèlihév’ di ses éles d’ôr li houlêye tâve, li foûme èclôse, li scrif’tôr, ki gârnihît s’ tchambe Joseph Mignolet, "Les håyes sont rfloreyes", "L' aloumire", 1921, p. 48.
Ratourneures[candjî]
    • « Dji m’ marèyereû sins fé pus longue intrêye »
      dihéve-dj’ ine fèye à m’ bèle mére à div’ni
      « Mins wice volez-v’ qui dj’ vâye avou vosse fèye
      dji n’ troûve nin minme on p’tit qwårtî gårnî »
      Joseph André, È grunî di m’ bèle-mére.
Parintaedje[candjî]
Sinonimeye[candjî]
  • (diner a ene sacwè çou k' ele a mezåjhe): ahessî
  • (rafûler d' gågåyes): gåyoter
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : E89
Ratournaedjes[candjî]
ahessî
gåyoter
ahessî avou des meubes
cwårtî gårni
  • Francès : appartement meublé