haire

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Dobès rfondowes
haire Equals sign.svg haeyi

Tayon-bodje vî francike «hatjan», romanijhî el Gåle (* «hatīre» (adon parint avou l' francès « haïr », l' inglès « hate », l' almand « hassen »; mot cité dins l’ FEW 16 178.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) hai
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) haeyoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) haeyans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) haiynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) hairè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) haeyeu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) haiye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) hai / haeyou

haire (v. å coplemint)

  1. vey evi.
    • Fåt haire li mintreye Motî Forir (fråze rifondowe).
    • Leye et s' maråsse si heyèt dispoy lontins Motî Forir (fråze rifondowe).
    • Mi, dji hai l' complimint Motî Forir (fråze rifondowe).
    • A pårti di ç' djoû la, Pitit a heyou li scole J. Calozet (fråze rifondowe).
Ratourneures[candjî]
  1. haire d' araedje, haire come li pesse, haire come l' aloumire, haire come lo rogne
Parintaedje[candjî]
Mots d’ aplacaedje[candjî]

hait-l'-ovraedje, hait-l'-ovrî, hait-paye, hait-djins, hait-l'-feme

Sinonimeye[candjî]

vey evi, vir evi, haeyi

Sipårdaedje do mot[candjî]

w. do Levant, w. do Mitan

Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ôtès ortografeyes (avou des sourdants nén rkinoxhous) :
  • hêre : R1 (rifondaedje ricandjî enawaire)
Li mot n’ est nén dins : R13


Ratournaedjes[candjî]
± Miniauge.gifLoukîz a : vir evi

Etimolodjeye 2[candjî]

Sivierba do viebe : «hairyî»

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin haire haires
femrin atribut haire haires
femrin epitete
(todi padvant)
haire hairès

haire (o & f)

  1. målåjhey, tot djåzant d' ene djin.
    • L' efant est haire : i fwait ses dints Motî Haust (fråze rifondowe).
    • Si dji n' î prind nén asteme, dji va divni haire, dji va tourner a viye haeyåve feme G. Belleflamme (fråze rifondowe).
Ratourneures[candjî]
  1. ossu haire k' on blanc-doet
Parintaedje[candjî]

haireur

Sinonimeye[candjî]

grigneus, haeyåve

Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13


Ratournaedjes[candjî]
haire

Omofoneye possibe[candjî]

here (ome, monsieu)