pere

Walon (Rifondou)

Etimolodjeye

Tayon-bodje latén « pater » (minme sinse).

Prononçaedje

AFE :
- diferins prononçaedjes : /peːʀ/ /peʀ/ (minme prononçaedje cåzu pattavå)
- (pa rfrancijhaedje) /pɛːʀ/
- prononçaedje zero-cnoxheu : /peːʀ/
Ricepeures : nén rcepåve

Sustantif

singulî	pluriyal
pere	peres

pere omrin

(po cåzer d’ lu, mins nén po lyi cåzer) ome…
1. k’ a stî l’ cåze k’ ene comere a metou å monde èn efant.
  - Avou tot çoula, dj' so l' pere
    Do pus haeyåve des efants. — Toussaint Brahy, Toussaint Brahy, œuvres wallonnes posthumes, Ji d'véve ine dette â bon Diu, 1886, p.16 (fråze rifondowe).
2. k’ est maryî avou ene feme k’ a èn efant, et ki dvént çoula d’ après ene metowe lwè.
3. k’ a afiyî (adopté) èn efant.
måye (eneviè l’ frumele).
- Ci lapén la, c’ est on pere ?
pluriyal (imådjreçmint) ratayon.
- Li cdujhance di nos peres est divnowe ene ledjinde
  K' on dbite å cåbaret les longuès shijhes d' ivier. — Joseph Vrindts, Vîx Lîge, (1901), p.143, “Li Trô Bottin” (fråze rifondowe).
- Djihène gripa d’zô les balivås qui s’èfèhît d’zeû s’tièsse, et s’dåra-t-èle frank’mint vè l’tchèstê d’ses péres. — Joseph Mignolet, Li payîs dès sotês, 1926, p. 18.
(dins èn arinnoe) manire manire d' arinner respectiveuzmint on vî ome.
- [feye då cinsî, 20 ans] IDÅ. -Nive t i todi, pere Bodson ?
  [varlet då cinsî, 20 ans] BODSON. (anoyeus) – I nive todi, mi efant. — Joseph Mignolet, Al bèle fontinne, 1924, p.5 (fråze rifondowe).
(e l’ eglijhe catolike) priyesse.
- Viè les Påkes dji va-st a cfesse
  A l' eglijhe des Cårmuléns,
  Sol côp, vola k' on m' ahesse,
  Mins çou k' dji n' m' atindeu nén :
  C' est ki l' pere po penitince,
  M' evoye cwénze djoûs å salut,
  Mi ki n' a måy inmé l' ecinse,
  Dji dveu ene desse å Bon Diu. — Toussaint Brahy, Toussaint Brahy, œuvres wallonnes posthumes, Ji d'véve ine dette â bon Diu, 1886, p.16-17 (fråze rifondowe).
1. (dins èn arinnoe) si dit po-z arinner on priyesse.