Aller au contenu

rabiner

Èn årtike di Wiccionaire.

Etimolodjeye

[candjî]

Tayon-bodje latén « rap- » ‎(« rapere ») (prinde, haper) avou on ridaedje P/B (vuzlaedje tchampnwès) ey avou l’ dobe cawete « -iner » des viebes çou ki dene on mot avou l’ cawete di codjowaedje « -er » des viebes; adon racuzinåve avou inglès « rape », foircixhaedje di cmere) eyet l' francès « rapiner »; mot cité dins l’ FEW 10 67a.

Prononçaedje

[candjî]

Viebe

[candjî]
Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) rabene
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) rabinez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) rabinans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) rabinnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) rabinrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) rabinéve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) rabene
pårt. erirece (dj’ a, vos av) rabiné
Ôtes codjowaedjes come copiner

rabiner (viebe å coplemint)

  1. ritaeyî (ene håye).
    • Nosse vijhén rabene si håye avou s' fiermint et s' cizea d' åye Motî Gilliard (fråze rifondowe).
    • Les ligostroms si fotèt d’ mi avou leus chuchlotaedjes et leus rizêyes cwand dji rmonte li pazea: « Oyi m’ feye, nos vikans co… bénvite, vos alez sofri cwand vos nos doeroz rabiner so deus côps céncwante metes di long et deus metes di hôt. » Joselyne Mostenne, Singuliers, l° 1/2022 p. 7 (fråze rifondowe).
  2. (mot d’ boskiyon) côper les bouxhons divant d' abate li gros bwès.
  3. (mot d’ boskiyon) ricôper a raeze di tere (on stok abatou trop hôt).
  4. (mot des cinsîs) fåtchî (do four, do strin) a raeze di tere, al seye.
  5. (mot del veye sociåle) rastrinde so totafwait, èn rén voleur diner (po on pice-crosse).
    • I rabinèt so tot.

Parintaedje

[candjî]

Sinonimeye

[candjî]
ritaeyî (ene håye)

Ortografeyes

[candjî]
  • rabiner : G0(tII p. 261)
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : S0, S25 (k' a « rabineu » et ki dene li sinse di Sdan, e tchampnwès), R13
E cisse pådje ci, n’ a pont d’ ratournaedje pol mot. El pôrîz radjouter, s’ i vs plait ? Come çoula, l’ årtike rissereut d’ adrame.