schaver

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

dalaedje.gif

Etimolodjeye 1[candjî]

Etimolodjeye: latén "excavare" (minme sinse).

schaver 1 / eschaver 1 (1ire troke) (codjowaedje)

I. [v.c.]

  1. fé ene rinneure (on trô nén fond, mins so ene grande longueur).
    • Les grossès aiwes ont vnou schaver l' meur Motî Haust (fråze rifondowe)..
    • Li ci ki schave li trô, c' est lu ki tchait l' prumî ddins.
    • C' esteut on schavé bwès, avou èn ôte bwès, schavé å rvier, ki vneut dsu, et on passéve li lin inte les deus pol broyî.
    On dit eto : cåvler, cåver.
    F. creuser, déchausser.
  2. fé ene grete sol pea.
    • Dj' a schavé m' mwin conte li meur.
    • Dj' a l' pea do djno tote schavêye.
    rl a: dischaver, kischaver, kernaxhî.
    F. égratigner, érafler, entailler.
  3. fé on côp dins on meube, on meur metou e coleur, ene schiele.
    F. effriter, égratigner, érafler.
  4. fé des ravås, tot djåzant d' ene foite plouve.
    • Les oraedjes ont schavé tot l' roti.
    F. raviner.
  5. (imådjreçmint) bouter deur.
    • I fåt aler schaver po wangnî po do pwin (Vîs Papîs, 1625).
    rl a: greter, xhaerbiner.

II. si schaver / s' eschaver [v.pr.] si dgreter. I s' a schavé tot l' keude. F. s'écorcher.

Parintaedje[candjî]

Etimolodjeye 2[candjî]

Etimolodjeye: tîxhon "schaven, schaben" (minme sinse), avou assaetchance di schaver 1.

schaver 2

I. [v.c.]

  1. sicreper (des crompires, des raecenes, des peas, les boyeas).
    • On schavéve les boyeas po fé les tripes. Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe). F. racler, râper. Ny. schaven.
    Alm. schaben. schaver l' rogne d' on må : sicreper li sûnaedje d' on må, pol medyî.
    F. cureter. ene poere qui schave o gozî : ene poere foirt seure, ki screpe li gozî.
  2. froter.
    rl a: schavé-nozete.
  3. divni rodje, come si on l' åreut screpé, tot djåzant del pea.
    • Dj' a l' pea ki schave. Dj' a l' pea tote schavêye.
    • L' efant est tot schavé dzo les bresses (ramexhné pa J. Haust).
    F. s'irriter, s'enflammer, s'échauffer.
  4. resteler.
  5. cåzu toutchî, cåzu aduzer.
    • L' areyoplane a schavé l' tere.
    rl a: schave-tere.
    F. effleurer, frôler.

II. [v.s.c.] manker (di). Il a schavé d' toumer a l' aiwe. F. faillir, être sur le point de. i schave al djalêye : i djale cåzu.

  1. F. il gèle presque.

Parintaedje[candjî]

Etimolodjeye 3[candjî]

schaver 3 [v.c.]

  1. (mot d' houyeu) fé des rinneures dins l' tcherbon, po rsaetchî l' tere, po-z aveur pus åjhey d' abate.
    • Li taeye est stroete, on l' a deur po schaver.
    • Schaver, c' est rissaetchî l' schavaedje; do vî tins, c' esteut avou ene schavrece pus tård avou ene schaveuse (A. Van Calsteren).
    F. haver. schaver å daegn : schaver al tere. schaver å toet : schaver å plafond del taeye. schaver foû l' pire u : schaver emey : schaver po rsaetchî les agåjhes metowes inte les coûtches di hoye.

Etimolodjeye: walon lidjwès "haver" (schaver 1), passé e picård, pu e francès avou li stindaedje des houyires, 1500.

Parintaedje[candjî]