tûtler

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Bodje « tûte » (suçote) avou l’ dobe cawete « -ler » des viebes.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) tûtele
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) tûtlez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) tûtlans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) tûtelnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) tûtelrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) tûtléve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) tûtele
pårt. erirece (dj’ a, vos av) tûtlé
Ôtes codjowaedjes come shofler

tûtler

  1. (v. å coplemint) boere golafmint.
    • Il ont tûtlé tote li botaye.
    • Il ont tûtlé ås espôrts tote li shijhe Båze di dnêyes di l’ Årdene nonnrece, a «espôrt» (fråze rifondowe).
    • Mins on tûtléve ôte tchoi k’ del bire,
      Et sins esse gote èn ebusti Tchåle,
      T’ esteus pé k’ èn assoti ! H.-J. Raxhon (fråze rifondowe).
    • Matante tûtléve cobén on verkin cwand si amagnî fjheut plantchî P. Maudoux (fråze rifondowe).
  2. boere al botaye.
    • Cwand dji di «prinde ene pinte», c’ est po radoûci l’ cayet, a môde d’ ufinmisse, ca voci, on vs sieve ene botaye, et vos n’ avoz k’ a tûtler L. Mahin, (ratournant Christiane Blanjean).
  3. (v. sins coplemint) haetchî so ene tûte, tot djåzant d' on påpåd.
  4. (pa stindaedje do sinse) (v. sins coplemint) haetchî so ene pupe.
    • I saetcha foû del taxhe di s' sårot ene pupe et del toubak; londjinnmint el boura; londjinnmint, i l' esprinda; londjinnmint, i tûtla disk' a tant ki des grossès waplêyes endè vnénxhe foû J.-P. Dumont (fråze rifondowe).
Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : E165, S109, R13
Ratournaedjes[candjî]
boere golafmint Miniauge.gifLoukîz a : flûter
boere al botaye
  • Flag of France.svg Francès : boire au goulot (fr), boire à la bouteille
sucî po on påpåd
sucî ene pupe

Etimolodjeye 2[candjî]

Mot-brut « tûte#Walon 2 » (brut d' clacson)

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) tûtele
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) tûtlez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) tûtlans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) tûtelnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) tûtelrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) tûtléve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) tûtele
pårt. erirece (dj’ a, vos av) tûtlé
Ôtes codjowaedjes come shofler

tûtler (v. sins coplemint)

  1. (mot des otos) fé aler l' clacson d' ene oto, li sounete d' on tram.
  2. (mot d’ muzike) shofler dins èn instrumint d' muzike å vint.
    • I tûtlént a nonne po rapeler les djins po dinner Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
    • Å docsal, les ôres tûtlèt on côp ou deus po sayî A. Henin (fråze rifondowe).

Notule d’ uzaedje[candjî]

Po l' coirnaedje d' ene oto, on sieve purade «tûter»

Sinonimeye[candjî]

coirner

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : E165, S109, S117, R13
Ratournaedjes[candjî]
tûter mwint côps å clacson Miniauge.gifLoukîz a : tûter