dismacraler
Apparence
Etimolodjeye
[candjî]Bodje « macrale » avou l’ betchete « dis- » di disfijhaedje des viebes ey avou l’ cawete di codjowaedje « -er » des viebes.
Prononçaedje
[candjî]- AFE :
- diferins prononçaedjes : /dɪs.ma.kʀa.ˈle/ /dɪs.ma.kʀa.ˈlɛ/ /dɪ.ma.kʀa.ˈle/ /dy.ma.kʀa.ˈle/
- prononçaedje zero-cnoxheu : /dɪs.ma.kʀa.ˈle/
- Ricepeures : nén rcepåve
Viebe
[candjî]| Djin et tins | Codjowa |
|---|---|
| Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) | dismacrale |
| Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) | dismacralez |
| Cåzants Ind. pr. (nos, ns) | dismacralans |
| Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) | dismacralnut |
| Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) | dismacralrè |
| Cåzant D.I.E. (dji, dj’) | dismacraléve |
| Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) | dismacrale |
| pårt. erirece (dj’ a, vos av) | dismacralé |
| Ôtes codjowaedjes | come bouter |
dismacraler (viebe å coplemint)
- (doûce creyance) fé ndaler èn emacralaedje.
- Lâ ! Vis åreut i motoit dismacralé ? — Henri Simon, « Li Neûre Poye » 1889, (eplaidaedje da Jean Haust di 1936), p.67 (fråze rifondowe).
- Ah ! T’ es-st emacralé ? Ki n’ vass trover l’ macrea-rcreyou då vî så, don ! Avou ene pîce a l’ andje i t’ dire les paroles po t’ dismacraler. — Joseph Mignolet, « Li Vwè dè Clokî, 1926, p.18 (fråze rifondowe).
- Est çk' ele cachive après on miråke po dismacraler s' måjhone, et tchessî l' diåle lon erî ? — Bernard Van Vynckt (fråze rifondowe).
- rimete comifåt (ene sacwè k' esteut ecramieye).
- (viebe å prono) (imådjreçmint) si dislaxhî d' ene sacwè d' ene sacwè k' nos discwelixh
- Dandjreus k' i n' si savèt dismacraler di ç' viye sogne la. — David Blaude, Li Rantoele, l° 106 p. 7.
Ratourneures
[candjî]- dismacraler l’ exhea : trover ene rexhowe a en laide sitouwåcion.
- Comint sawè comint çki dj' pôreu bén dismacraler l' exhea ? — Chantal Denis (fråze rifondowe).
Parintaedje
[candjî]- dismacralaedje
- dismacraleu
Loukîz a : « macrale »
Sinonimeye
[candjî]mete cwite d' èn emacralaedje
rimete comifåt (ene ecramieye sacwè
Ortografeyes
[candjî]Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
- dismacralè : C1, C13
- dismacraler : C9, O0
- dimacraler : E1
- dumacraler : E34
E rfondou walon :
Ratournaedjes
[candjî]fé ndaler èn emacralaedje
Francès : désensorceler (fr), désenvoûter (fr), exorciser (fr), chasser le mauvais sort (fr), rompre le charme (fr)