fi

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche
Loukîz eto : .

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Tayon-bodje latén « filius » (minme sinse).

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
fi fis

fi omrin

  1. omrin dischindant direk d’ ene ôte djin k’ on lome si pa u si mame, valet.
    • Et pu on l’ a pindou, come li fi da Mareye. — V. Roba, (sourdant a recråxhî).
  2. (après èn aduzoe) (ene miete måhonteus) atôtchaedje d’ on valet, d’ èn ome pus djonne.
Parintaedje[candjî]
Mots d’ aplacaedje[candjî]
Mots vijhéns[candjî]
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ratournaedjes[candjî]
omrin dischindant direk

Etimolodjeye 2[candjî]

Tayon-bodje latén « filum ».

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
fi fis

fi omrin

  1. filé d' metå u d' ôte fabrica.
    • Do fi d’ fier, do fi d’ laiton, on fi d’ keuve.
    • Les terorisses walons, dit-st i l’ Boche, nos ont côpé les fis d’ telefone.
    • I n’ dimana pus k’ èn Amerikin k’ aveut l’ doet so on fi electrike po pleur fé sôtler l’ pont di Tneuri. — ramexhné pa C. Wuidar, Teze so l’ Ofinsive da Von Rundstedt..
  2. filé po keuze, dins les ratourneures : «fi-z e-n aweye», «ni tni k' a on fi»
  3. (mot d’ boskiyon) sins di crexhance di l' åbe; et dabôrd, do findaedje d' on bwès k' on-z overe dissu.
    • Mete ti deujhinme cougnet tot-z acontant l' fi do bwès.
    • I fåt taeyî tot sujhant l' fi do bwès.
  4. (éndjolike) tos les messaedjes d' on minme sudjet d' on forom ki sont raloyîs, efiyîs, pa drî on minme prumî messaedje.
    • C' est dins on fi sol rifondaedje do franc-comtwès; eyet on cåze di l' ortografeye Pablo Sarachaga.
  5. dins l’ ratourneure : «so les fis»
Ratourneures[candjî]


Parintaedje[candjî]
Mots d’ aplacaedje[candjî]
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C8 (mins gn a « fidârkè », fi d' årca)
Ratournaedjes[candjî]
fi a keuze
fi d' metå (d' årca, d' ronxhes,...)
fi electrike, di telefone,..
shûte di messaedjes, d' idêyes