fi

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Tayon-bodje latén « filius » (minme sinse).

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
fi fis

fi o.

  1. omrin dischindant direk d’ ene ôte djin k’ on lome si pa u si mame, valet.
    • Et pu on l’ a pindou, come li fi da Mareye. — V. Roba, (sourdant a completer).
  2. (après èn aduzoe) (ene miete måhonteus) atôtchaedje d’ on valet, d’ èn ome pus djonne.
Parintaedje[candjî]
Mots d’ aplacaedje[candjî]
Mots vijhéns[candjî]
Ratournaedjes[candjî]
± omrin dischindant direk

Etimolodjeye 2[candjî]

Tayon-bodje latén « filum ».

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
fi fis

fi o.

  1. filé d' metå u d' ôte fabrica.
    • Do fi d’ fier, do fi d’ laiton, on fi d’ keuve.
    • Les terorisses walons, dit-st i l’ Boche, nos ont côpé les fis d’ telefone.
    • I n’ dimana pus k’ èn Amerikin k’ aveut l’ doet so on fi electrike po pleur fé sôtler l’ pont di Tneuri. — ramexhné pa C. Wuidar, Teze so l’ Ofinsive da Von Rundstedt..
  2. filé po keuze, dins les ratourneures : «fi-z e-n aweye», «ni tni k' a on fi»
  3. (mot d’ boskiyon) sins di crexhance di l' åbe; et dabôrd, do findaedje d' on bwès k' on-z overe dissu.
    • Mete ti deujhinme cougnet tot-z acontant l' fi do bwès.
    • I fåt taeyî tot sujhant l' fi do bwès.
  4. (mot d’ éndjolike) tos les messaedjes d' on minme sudjet d' on forom ki sont raloyîs, efiyîs, pa drî on minme prumî messaedje.
    • C' est dins on fi sol rifondaedje do franc-comtwès; eyet on cåze di l' ortografeye P. Sarachaga.
  5. dins l’ ratourneure : «so les fis»
Ratourneures[candjî]


Parintaedje[candjî]
Mots d’ aplacaedje[candjî]
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : C8 (mins gn a « fidârkè », fi d' årca)
Ratournaedjes[candjî]
fi a keuze
fi d' metå (d' årca, d' ronxhes,...)
fi electrike, di telefone,..
shûte di messaedjes, d' idêyes