plin

Èn årtike di Wiktionary.
Potchî a: naiviaedje, cweri

Flag of Wallonia.svg Walon

Prononçaedje

Etimolodjeye 1

Tayon-bodje latén «plenus» (minme sinse).

Addjectif

singulî pluriyal
omrin plin plins
femrin plinne plinnes
femrin padvant plinne plinnès


plin o. (come epitete, metou padvant u padrî l' no) (pacô d' après l’ sinse)

  1. (purade padvant) k’ i gn a ene sacwè dvins, disk’ å boird.
    Il a rapoirté on plin tchena d’ åbussons.
    Ké plaijhi di travayî tot respirant a plinnès narenes les hinêyes des fleurs do bontins (G. Pècheur).
    Sins fé shonnance di rén, l' ome riwaite, et stitchî abeye totes les fwaitindjes dins s' tiesse, et-z eraler tos les djoûs avou ene plinne panêye (L. Somme).
  2. (todi padrî) k’ a bråmint boevou (del bire, del gote, evnd.).
  3. (todi padrî) ki poite on djonne dins s' coir, po ene frumele : Miniauge.gifLoukîz a : «plinne».
  4. (todi padrî) (mot d' linwincieus) ki n’ a nén stî spotchî, tot djåzant d’ on mot avou ene sipotchåve voyale.
    Dins les motîs, c’ est l’ mot plin ki doet esse metou come intrêye.
Ratourneures

(k’ i gn a ene sacwè dvins, disk’ å boird)

  1. >> plin a stritche; u: >> plin a hope; u: >> plin come èn oû; u: >> plin come on cocå : vormint plin.
    Li cafè d' a costé del såle esteut eto plin come èn oû. F. "plein à ras bord, plein à craquer".
  2. >> plinne lune°.
  3. >> come li plinne lune, come ene plinne lune : tot rond. Bén sacré grand waerleu, avou t' mouzon come ene plinne lune et tes ouys come ene marcote (R. Matthieu). Avou s' boune bouye tote ronde come ene plinne lune … (B. Hosslet).
  4. >> (tot) plin di (ene sacwè) : avou bråmint di (cisse sacwè la) ådvins. Si måjhone est plinne di bardaxhreyes. Il aveut ene djambe croxheye å mitan do mustea, tote plinne di sonk (L. Mahin).

(k’ a bråmint boevou)

  1. >> plin come èn oû; u: >> plin come tote li Pologne; u: >> plin come on bari : fén . F. "complètement beurré".
Parintaedje

(minme sourdant etimolodjike)

Mots d' aplacaedje
Sinonimeye
  • (k’ i gn a ene sacwè dvins, disk’ å boird) : rimpli, rapleni
  • (k’ a bråmint boevou) ; Miniauge.gifLoukîz a : .
Dizotrins mots
Ratournaedjes


dalaedje.gif

  • fr= saoul
  • fr= pleine
  • F. "plein, non élidé".

Adviebe

plin nén candjåve

  1. bråmint.
    Gn aveut i des djins e l' såle ? :: Oyi, i gn aveut plin.

Divancete

plin nén candjåve

  1. divins et totavå.
  2. Li vî pere, i tcheye plin ses bagues, kén ovraedje !
Ratourneures

>> Al dicåce, plin mes tchåsses, del dorêye plin m’ gavêye, do rouyot plin mes shabots : rime-rame po s’ rafiyî d’ esse al dicåce.

Mots d' aplacaedje

Sustantif

singulî pluriyal
plin plins

plin o. 1. metaedje di likide disk’ å boird d' on hena, copuvite di l' essince dins on rezervwer. Vos m’ froz on plin d’ essince. Dji n’ a fwait k’ deus plins disk’ a Marseye. F. "plein".

2. >> èn nén aveur si plin : èn nén esse bén consyin, si brouyî. Loukîz a : esse avå les tchamps, li tiesse avå les cwåres. F. "ne pas être dans la plénitude de ses facultés mentales".

  1. f. biesse k’ a on djonne e s’ coir : Miniauge.gifLoukîz a : «plinne»
Mots d' aplacaedje

Etimolodjeye 2

Tayon-bodje latén «planus» («uni»)

Sustantif

singulî pluriyal
plin plins

plin o. Sol crestea, ci n' esteut k' on grand plin ki l' pî-sinte trevåtchive, come tracêye å coirdea (J.P. Dumont). Ces mwaisses ovrîs walons la n’ avént waire d’ amuzmints, lon erî d’ tot, dins les plins do Donetz (L. Mahin).  [1] F. " plaine".

Parintaedje

plinne, plenaesse, pleneur

  1. Dins Vera.