troufe

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Wikipedia-logo-en.png Droci, gn a
des racsegnes
sol troufe
Berwetêye di troufes

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje tîxhon "turba" (bohêye di yebes, waezon)

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
troufe troufes

troufe f.

  1. produt do dismantchaedje des plantes des fagnes dins tere, et ki pout siervi po s' tchåfer u come ansene.
    • C' esteut des pasturaedjes dinés pal signeurreye di Butgenbach ås Walons d' Rebiveye avou l' droet d' fåtchî, di paxhe et d' î aler al troufe.
    • Cwand ti rotes sol troufe, c' est come si ti t' pormoennreus so ene payasse L. Mahin, Ene bauke su lès bwès d’Ardène, p. 173 (fråze rifondowe).
  2. (pus sovint eployî å pluriyal) brikete di ç' prodût la.
    • Cwand les troufes ki n’ sont nén setcheyes et ki n’ ont nén del cresse edjalèt, ele poûslèt S. Fontaine (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. Esplikêyes
    1. >> noere troufe : troufe saetcheye do fond do trô, li cene ki tchåfe li mî.
    2. >> brune troufe : troufe do mitan del fosse, ki sieve a-z etertini l' feu.
    3. >> texheure di troufe : troufe avou bråmint des poyaedjes (raecinêyes di tchitchoûles).
    4. >> hotchet d' troufe : brikete di troufe.
    5. >> mitchot d' troufe : bole di troufe fwaite avou les bokets ki s' dismantchèt foû des hotchets.
  2. Croejhete
    1. >> fé les troufes; u: >> aler ås troufes; u: >> tirer al troufe : aler al troufire po saetchî al troufe.
      • Divant d’ aler fé les troufes, faleut rvey ses usteyes S. Fontaine (fråze rifondowe).

Parintaedje[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : O0, O100

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « troufe », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]