troufe

Èn årtike di Wiccionaire.
Aller à la navigation Aller à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Tayon-bodje tîxhon « turba » (bohêye di yebes, waezon)

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
troufe troufes

troufe femrin

  1. produt do dismantchaedje des plantes des fagnes dins tere, et ki pout siervi po s’ tchåfer u come ansene.
    • C’ esteut des pasturaedjes dinés pal signeurreye di Butgenbach ås Walons d’ Rebiveye avou l’ droet d’ fåtchî, di paxhe et d’ î aler al troufe.
    • Cwand ti rotes sol troufe, c’ est come si ti t’ pormoennreus so ene payasse. Lucyin Mahin, Ène bauke su lès bwès d’ l’ Ârdene, p. 173 (fråze rifondowe).
  2. (pus sovint eployî å pluriyal) brikete di ç’ prodût la.
    • Cwand les troufes ki n’ sont nén setcheyes et ki n’ ont nén del cresse edjalèt, ele poûslèt. Serge Fontaine (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

Esplikêyes :

  1. noere troufe: troufe saetcheye do fond do trô, li cene ki tchåfe li mî.
  2. brune troufe : troufe do mitan del fosse, ki sieve a-z etertini l’ feu.
  3. texheure di troufe: troufe avou bråmint des poyaedjes (raecinêyes di tchitchoûles).
  4. hotchet d’ troufe: brikete di troufe.
  5. mitchot d’ troufe: bole di troufe fwaite avou les bokets ki s’ dismantchèt foû des hotchets.

Croejhete :

  1. fé les troufes u : aler ås troufes u : tirer al troufe : aler al troufire po saetchî al troufe.
    • Divant d’ aler fé les troufes, faleut rvey ses usteyes. Serge Fontaine (fråze rifondowe).

Parintaedje[candjî]

Ortografeyes[candjî]

E li scrîta (1100-1600) :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : O0, O100

Ratournaedjes[candjî]

troufe