rowe

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon (Rifondou)[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Tayon-bodje latén « rota » (minme sinse)

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
rowe rowes

rowe f.

  1. pîce ki toûne so èn aessi po fé aler des machines u des tcheroes.
    • Ass rifwait l’ rowe di t’ velo ?
Ratourneures[candjî]
  1. c’ est ene rowe ki toûne
  2. rowe di bwès : rowe fwaite avou des tchames et des rais d’ bwès.
  3. rowe di cawoutchou : rowe avou des pneus d’ cawoutchou.
  4. rowe di molén : rowe ki toûne avou l’ aiwe u l’ vint et fé tourner on molén.
  5. coler al rowe u: plaker al rowe : (mot d' ciclisse) rôler djusse dirî èn ôte.
    • Tiestou, voltrûle, Leyon coléve al rowe di s’ camaeråde, et n’ si vleut nén fé låtchî. F. Barry (fråze rifondowe).
  6. Li cénkinme rowe del tcherete :
    1. sacwè ki n’ sieve a rén.
    2. onk ki n’ sieve a rén dins ene soce.
  7. tchôkî al rowe : aidî ene eterprijhe, sotni les idêyes d’ ene djin; on dit eto : bouter al tcherete.
Parintaedje[candjî]
Mots d’ aplacaedje[candjî]
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ratournaedjes[candjî]
pîce ki toûne

Etimolodjeye 2[candjî]

Tayon-bodje latén « ruga » (pleu, voye). Dataedje do mot : 1280.

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
rowe rowes

rowe o.

  1. voye avou des måjhons sol dilé, dins ene veye, on gros viyaedje.
    • Les coråles passént dins les rowe e hoskinant ene crinnete. C. Tombeur (fråze rifondowe).
Ratourneures[candjî]
  1. el rowe : a l’ ouxh.
    • L’ ome ki n’ dimandéve rén s’ aveut saiwté foû do posse a ene téle vitesse k’ i s’ a rtrové el rowe sins k’ on åye li tins del vey passer. E. Sullon (fråze rifondowe).
Parintaedje[candjî]
Mots d’ aplacaedje[candjî]
Sinonimeye[candjî]
Mots vijhéns[candjî]
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Ratournaedjes[candjî]
voye d’ ene veye

Etimolodjeye 3[candjî]

Tayon-bodje latén « ruta » (minme sinse).

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
rowe rowes

rowe f.

  1. (plante) coûtivêye po ses viertus come yebe ås maladeyes, e sincieus latén : Ruta spp.
    • Fijhoz ene eplåsse avou del rowe po vosse må d’ goidje. Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
Ortografeyes[candjî]
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13
Ratournaedjes[candjî]
yebe ås maladeyes

Waitîz eto[candjî]