rowe

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Wikipedia-logo-en.png Racsegnes eciclopedikes
po tos les sinses
do mot «rowe»

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye 1[candjî]

Tayon-bodje latén "rota" (minme sinse)

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
rowe rowes

rowe f.

  1. pîce ki toûne so èn aessi po fé aler des machines u des tcheroes.
    • Ass rifwait l' rowe di t' velo ?

Ratourneures[candjî]

  1. c' est ene rowe ki toûne
  2. >> rowe di bwès : rowe fwaite avou des tchames et des rais d' bwès.
  3. >> rowe di cawoutchou : rowe avou des pneus d' cawoutchou.
  4. >> rowe di molén : rowe ki toûne avou l' aiwe u l' vint et fé tourner on molén.
  5. >> coler al rowe; u: >> plaker al rowe : (mot d' ciclisse) rôler djusse dirî èn ôte.
    • Tiestou, voltrûle, Leyon coléve al rowe di s' camaeråde, et n' si vleut nén fé låtchî F. Barry (fråze rifondowe).
  6. >> Li cénkinme rowe del tcherete :
    1. sacwè ki n' sieve a rén.
    2. onk ki n' sieve a rén dins ene soce.
  7. >> tchôkî al rowe : aidî ene eterprijhe, sotni les idêyes d' ene djin; on dit eto : bouter al tcherete.

Parintaedje[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « rowe », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]
± pîce ki toûne
Mot "rowe" dins ene plake di rowe a Okir

Etimolodjeye 2[candjî]

Tayon-bodje latén « ruga » (pleu, voye). Dataedje do mot: 1280.

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
rowe rowes

rowe o.

  1. voye avou des måjhons sol dilé, dins ene veye, on gros viyaedje.
    • Les coråles passént dins les rowe e hoskinant ene crinnete C. Tombeur (fråze rifondowe).

Ratourneures[candjî]

  1. >> el rowe : a l' ouxh.
    • L' ome ki n' dimandéve rén s' aveut saiwté foû do posse a ene téle vitesse k' i s' a rtrové el rowe sins k' on åye li tins del vey passer E. Sullon (fråze rifondowe).

Parintaedje[candjî]

Mots d’ aplacaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Mots vijhéns[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « rowe », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]
± voye d' ene veye

Etimolodjeye 3[candjî]

Tayon-bodje latén « ruta » (minme sinse).

Prononçaedje[candjî]

Sustantif[candjî]

singulî pluriyal
rowe rowes

rowe f.

  1. (plante) coûtivêye po ses viertus come yebe ås maladeyes, e sincieus latén : Ruta spp.
    • Fijhoz ene eplåsse avou del rowe po vosse må d' goidje Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Sicrijhas do 20e sieke (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : R13

Si vos irîz rnaxhî dins des ôtes motîs, et trover l’ mot « rowe », riherez ciddé li scrijha do mot ki vos î avoz trové, et l’ rahouca do motî el djivêye.

Ratournaedjes[candjî]
± yebe ås maladeyes