uzer
Etimolodjeye
[candjî]Tayon-bodje patwès latén «usare» (minme sinse), lu-minme do pårticipe erirece «usus» do viebe «uti» (si siervi di); çou ki dene on mot avou l’ cawete di codjowaedje « -er » des viebes.
Prononçaedje
[candjî]- AFE :
- diferins prononçaedjes : /yː.ze/ /yː.zɛ/ (minme prononçaedje cåzu pattavå)
- prononçaedje zero-cnoxheu : /yː.ze/
- Ricepeures : nén rcepåve
Viebe
[candjî]| Djin et tins | Codjowa |
|---|---|
| Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) | uze |
| Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) | uzez |
| Cåzants Ind. pr. (nos, ns) | uzans |
| Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) | uznut |
| Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) | uzrè |
| Cåzant D.I.E. (dji, dj’) | uzéve |
| Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) | uze |
| pårt. erirece (dj’ a, vos av) | uzé |
| Ôtes codjowaedjes | sipepieus tåvlea |
uzer
- (viebe å coplemint) alouwer foirt.
- I n' lyi leyive nén fé les schieles dins l' saiwoe, po nel nén uzer.
- Des warmayes, come e l' esté, uznut sol håye leu veye sins leddimwin — Gabrielle Bernard, Les Cayés walons, l° 4/2022 (fråze rifondowe).
- (viebe å coplemint) alouwer disca fote evoye.
- Il uze deus pwaires di solés tos ls ans.
- (v. sins coplemint) si distrure pa cafroyaedje.
- C' est des smeles ki n' uzèt nén.
- si siervi di.
- Les prumîs iviers, il uzént les peas d' biesse po n' nén mori d' froed — C71, p. 54 (fråze rifondowe et rarindjeye).
- Il a fwait ene fameuse wadjeure
Di nos fé uzer do walon peur. — Claudine Mahy (fråze rifondowe). - Tchaeconk si pout dmander pocwè des soces k’ i n a uznut ostant l’ francès, al plaece di leu lingaedje coinrece. — Li Rantoele, Oteur:SDum.
Ratourneures
[candjî]- uzer ses marones esse ashît so les bancs d' l' escole, aler lontins a scole.
Parintaedje
[candjî]Sinonimeye
[candjî]Ortografeyes
[candjî]E rfondou walon :
Ôtès ortografeyes (avou des sourdants nén rkinoxhous) :
- ûser : C71
