aprester

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

bodje « prest » ‎(« presse ») avou l’ betchete « a- » avou l’ cawete di codjowaedje « -er », avou assaetchance do francès « apprêter » (li cogne purmint walone sereut l' disfondowe «apruster», peur parint di «pruster»).

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) aprestêye
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) aprestez
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) aprestans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) aprestêynut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) aprestêyrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) aprestéve
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) aprestêye
pårt. erirece (dj’ a, vos av) apresté
Ôtes codjowaedjes come tchicter

aprester

  1. (v. å coplemint) relire les sacwès k' on-z årè dandjî (po èn ovraedje, po magnî).
    • Del shijhe, il aprestêye si sogne pol londmwin J. Houziaux (fråze rifondowe).
    • On vî mandaye aprestêye el dôsse po fé l' cafè d' ene brigåde di monteus L. Lecomte (fråze rifondowe).
    • Tins k' les moenne-brut tchictént, dins l' eglijhe, on-z aprestéve totafwait B. Louis (fråze rifondowe).
  2. (v. å coplemint) rassonrer (ene plaece, ene måjhon) po lodjî ene sakî.
    • Dispaitchîz vs po-z aprester l' tchambe: li ptite arivreut måy !
  3. (v. å coplemint) ataker a cure (èn amagnî).
    • Dji n' a rén apresté po dinner : dji n' a pont d' ameur É. Gilliard (fråze rifondowe).
    • Elle a-st apresté des belès ptitès sprôtes k' elle a fwait rivni avou ene schipe d' a et ene chalote L. Somme (fråze rifondowe).
  4. (viebe å prono) : Miniauge.gifLoukîz a : « s’ aprester ».

Ratourneures[candjî]

  1. aprester les haernas: prinde tot çou k' on a dandjî po fé ene sacwè.
    • Vos pôroz aprester les haernas A. Masson (fråze rifondowe).
  2. aprester po mori: diner des rmédes ki vont djusse aswadjî les mås, mins sins le rfé, po onk (ene) k' est condåné.
    • Des sfwaits, on n' les sogne pus : on ls apresteye po mori.
    F. mettre aux soins palliatifs.

Parintaedje[candjî]

Parintaedje[candjî]

apontyî

Ortografeyes[candjî]

Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : S44, S109

Ratournaedjes[candjî]

± prinde çou k' on-z a dandjî po fé ene sacwè
± fé èn amagnî
± arindjî comifåt