fornouri

Èn årtike di Wiccionaire.
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Flag of Wallonia.svg Walon[candjî]

Etimolodjeye[candjî]

Do viebe «nouri», avou l’ betchete « for- » des viebes.

Prononçaedje[candjî]

Viebe[candjî]

Djin et tins Codjowa
Cåzant Ind. pr. (dji, dj’) fornouri / fornourixh
Atôtchî(s) Ind. pr. (vos, vs) fornourixhoz
Cåzants Ind. pr. (nos, ns) fornourixhans
Rwaitants Ind. pr., nam. (i/il, ele/elle) fornourixhnut
Cåzant Ind. fut. (dji, dj’) fornourirè / fornourixhrè
Cåzant D.I.E. (dji, dj’) fornourixheu
Cåzant Suddj. pr. (ki dji, dj’) fornourixhe
pårt. erirece (dj’ a, vos av) fornouri
Ôtes codjowaedjes come prusti

fornouri (v. å coplemint)

  1. nouri a s' , nouri foirt.
    • I fornourixhèt leus efants.
    • I fåt bén sognî ses biesses, mins i n' les fåt nén fornouri.
    • T' est on fameus gros mvé Et k' a bén do bouneur D' esse insi fornouri Tandi k' mi, dji creve di fwin E fjhant l' voleur. C. Wérotte (fråze rifondowe).
  2. nouri a n' rén fé.

Parintaedje[candjî]

Sinonimeye[candjî]

Ortografeyes[candjî]

Divant 1900 :
Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
Li mot n’ est nén dins : S36, E164, O0, O2, O3, R13

Ratournaedjes[candjî]

± diner dtrop a magnî

Pårticipe erirece[candjî]

fornouri o.

  1. Pårticipe erirece omrin do viebe "fornouri", ki pout esse eployî come addjectif et come sustantif.

Addjectif[candjî]

singulî pluriyal
omrin fornouri fornouris
femrin padrî fornoureye fornoureyes
femrin padvant fornoureye fornoureyès

fornouri o. (come addjectif djondrece, metou padvant u padrî l' no)

  1. ki magne tofer a s' sô.
    • Nozôtes k' est fornouris et bén poirtants, nos dvréns adoucis les tourmints des cis k' ont fwin et froed. O. Uyttebrouck (fråze rifondowe).
    • On moes aveut passé; li pourcea s' ecråxhive, fornouri k' il esteut. J.-P. Dumont (fråze rifondowe).
    • Tofer, li sprewe poite li betcheye A s' nitêye måy fornoureye. B. Louis (fråze rifondowe).
  2. foirt, vigreus.
    • Tins ki dj' tuzéve insi, on grand long tchår, råyî pa deus fornouris roncins, amonta vier mi. A. Nicolet (fråze rifondowe).
  3. målåjhey po l' amagnî, ki n' magne kel bon.

Ratourneures[candjî]

>> Cwand les sudjets sont fornouris, i sont forsôlés : dijhêye des ancyins mwaisses inte di zels po consyî di n' nén bén nouri leus sudjets.

Sinonimeye[candjî]

  • (målåjhey po l' amagnî) : nareus

Ratournaedjes[candjî]

± trop bén sognî
± foirt

Sustantif[candjî]

fornouri o.

  1. onk k' est trop gros.
  2. bon vicant, k' est adû a tofer fé des rinchinchotes.
  3. (pa stindaedje do sinse) onk ki n' pinse k' a lu.
  4. onk k' est sognî a n' rén fé (ki n' boute nén).

Sinonimeye[candjî]

Ratournaedjes[candjî]

± gros ome
± onk ki n' pinse k' a lu
± onk ki vike bén
± onk ki n' boute nén

Codjowas[candjî]

Dobès rfondowes
fornouri Equals sign.svg fornourixh
Do viebe «fornouri»
  1. indicatif prezintrece, prumire djin do singulî
  2. kimandeu prezintrece, deujhinme djin do singulî, fôme camaerådrece